असुरक्षित यौनसम्पर्कपछि गर्भावस्थाको चिन्ता लाग्छ ? आत्तिनु अघि यी ६ कुरा जान्नैपर्छ

नेपाल हेल्थ न्युज, काठमाडौं। असुरक्षित यौनसम्पर्कपछि अनिच्छित गर्भावस्थाको चिन्ता हुनु धेरैका लागि सामान्य कुरा हो। यस्तो अवस्थामा धेरै मानिस डर, तनाव र अन्योलमा पर्न सक्छन्। तर, स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार डराएर बस्नुभन्दा सही समयमा सही निर्णय लिनु नै सबैभन्दा बुद्धिमानी हुन्छ। समयमै अपनाइएका केही सावधानीले गर्भधारणको जोखिम कम गर्न सकिन्छ।

यस्ता अवस्थामा ध्यान दिनुपर्ने मुख्य ६ कुराहरुः

१. सबैभन्दा पहिले यौनसम्पर्क भएको समय सम्झनुहोस्

गर्भधारणको सम्भावना महिनावारी चक्रअनुसार फरक–फरक हुन्छ। यदि असुरक्षित यौनसम्पर्क महिनावारीको समयमा वा त्यसको ठीकअघि भएको हो भने गर्भधारणको सम्भावना तुलनात्मक रूपमा कम हुन्छ। तर, महिनावारी चक्रको ११औँदेखि १६औँ दिन अर्थात् ओभुलेशन हुने अवधिमा यौनसम्पर्क भएको छ भने गर्भ रहने जोखिम बढी हुन सक्छ। त्यसैले सबैभन्दा पहिले आफ्नो महिनावारी चक्रको समय मिलाएर हेर्नु आवश्यक हुन्छ।

२. आकस्मिक गर्भनिरोधक चक्की सकेसम्म चाँडो सेवन गर्नुहोस्

यदि गर्भधारणको जोखिम भएको महसुस भएको छ भने आकस्मिक गर्भनिरोधक चक्की प्रयोग गर्न सकिन्छ। यो चक्की असुरक्षित यौनसम्पर्कपछि जति छिटो सेवन गरिन्छ, त्यति नै प्रभावकारी हुन्छ। विशेषगरी २४ घण्टाभित्र सेवन गर्दा राम्रो परिणाम दिन सक्छ। केही प्रकारका चक्कीहरू ५ दिनसम्म पनि प्रयोग गर्न सकिए पनि समय ढिलो हुँदै जाँदा प्रभावकारिता कम हुन सक्छ।

३. कपर आईयूडी पनि प्रभावकारी विकल्प हो

धेरैलाई थाहा नहुन सक्छ कि कपर आईयूडी आकस्मिक गर्भनिरोधको सबैभन्दा प्रभावकारी उपायमध्ये एक हो। असुरक्षित यौनसम्पर्क भएको ५ दिनभित्र कपर आईयूडी राख्न सकिएमा गर्भधारण रोक्ने सम्भावना ९९ प्रतिशतभन्दा बढी हुन्छ। यो सेवा स्वास्थ्य संस्थामा स्त्रीरोग विशेषज्ञको सल्लाहमा मात्रै लिन सकिन्छ।

४. गर्भावस्था परीक्षण गर्न हतार नगर्नुहोस्

असुरक्षित यौनसम्पर्क भएको भोलिपल्ट वा केही दिनमै गर्भ परीक्षण गर्दा सही नतिजा नआउन सक्छ। त्यसैले महिनावारी रोकिने समयसम्म पर्खनु राम्रो हुन्छ। महिनावारी रोकिएपछि घरमै गर्भ परीक्षण गर्न सकिन्छ। यदि थप पुष्टि आवश्यक छ भने स्वास्थ्य संस्थामा बीटा–एचसीजी रगत परीक्षण गराउन सकिन्छ। नतिजा स्पष्ट नभए केही दिनपछि पुनः परीक्षण गर्न चिकित्सकहरूले सुझाव दिन्छन्।

५. रिपोर्ट पोजिटिभ आएमा आत्तिनु पर्दैन

यदि गर्भावस्था पुष्टि भयो भने डराएर वा तनावमा परेर निर्णय गर्नु हुँदैन। सकेसम्म छिटो स्त्रीरोग विशेषज्ञसँग भेटेर आफ्नो स्वास्थ्य अवस्था, गर्भको अवधि र उपलब्ध विकल्पबारे परामर्श लिनु आवश्यक हुन्छ। समयमै चिकित्सकीय सल्लाह लिएमा सुरक्षित रूपमा आवश्यक निर्णय गर्न सहज हुन्छ।

६. भविष्यमा यस्तो अवस्था दोहोरिन नदिन सावधानी अपनाउनुहोस्

स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार अनिच्छित गर्भावस्था र यौन सम्पर्कबाट सर्ने संक्रमण (एसटीआई)बाट बच्ने सबैभन्दा प्रभावकारी उपायमध्ये कन्डमको नियमित प्रयोग एक हो। आवश्यकता अनुसार अन्य भरपर्दो गर्भनिरोधक विधि अपनाउनुका साथै यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्यका विषयमा आफ्नो पार्टनरसँग खुला रूपमा छलफल गर्नु पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

किन आवश्यक छ सही जानकारी ?

असुरक्षित यौनसम्पर्कपछि धेरैजसो मानिस डरका कारण गलत निर्णय गर्न सक्छन्। तर, सही जानकारी, समयमै परीक्षण, आवश्यक परामर्श र चिकित्सकीय सल्लाहले धेरै समस्या समाधान गर्न सक्छ। त्यसैले यस्ता अवस्थामा लाज वा डर मान्नुको सट्टा स्वास्थ्यकर्मीसँग परामर्श लिनु नै सबैभन्दा उचित कदम हुने विज्ञहरूको सुझाव छ।