ढाड दुख्ने समस्याबाट मुक्ति पाउन गर्नुहोस् मयूरासन

नेपाल हेल्थ न्युज, काठमाडौं । आधुनिक जीवनशैलीको तीव्र गति, असन्तुलित भोजन र नियमित व्यायामको अभावका कारण मानिसहरूको स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पर्दै गएको छ। विशेषगरी मांसपेशी कमजोर हुँदै जाँदा ढाड, कम्मर दुख्ने तथा पाचनसम्बन्धी समस्या बढ्नु अहिले सामान्य जस्तै बनिसकेको छ।

यस्तो परिस्थितिमा योगलाई प्रभावकारी उपायका रूपमा हेरिन थालिएको छ। विभिन्न योगासनमध्ये ‘मयूरासन’ शरीरलाई बलियो बनाउने दृष्टिले निकै महत्वपूर्ण मानिन्छ। ‘मयूर’ अर्थात् मयूर (मोर) र ‘आसन’ शब्द मिलेर बनेको यो आसन गर्दा शरीरको बनावट केही हदसम्म मोरजस्तै देखिने भएकाले यसको नाम मयूरासन राखिएको हो। यो आसन अभ्यास गर्न सन्तुलन, शक्ति र एकाग्रता आवश्यक पर्छ।

मयूरासनलाई उन्नत तहको आर्म-ब्यालेन्सिङ योगासनका रूपमा लिइन्छ, जसमा शरीरको सम्पूर्ण भार हातमा सन्तुलन गरेर राखिन्छ। यस क्रममा कुहिनालाई पेट नजिक राखी शरीरलाई जमिनबाट माथि उठाएर सिधा राखिन्छ।

नियमित अभ्यासले मांसपेशी बलियो बनाउनुका साथै शरीरको सन्तुलन क्षमतामा सुधार ल्याउँछ। यसले शारीरिक मात्र नभई मानसिक एकाग्रता बढाउन पनि सहयोग गर्छ। हात र काँधको शक्ति वृद्धि गर्न चाहनेहरूका लागि यो आसन उपयोगी मानिन्छ।

यसको अर्को महत्वपूर्ण फाइदा पाचन प्रणालीसँग सम्बन्धित छ। कुहिनाबाट पेटमा पर्ने दबाबले भित्री अङ्गहरू सक्रिय भई पाचन प्रक्रियामा सुधार ल्याउँछ। यसले ग्यास, अपच तथा कब्जियतजस्ता समस्याहरू कम गर्न मद्दत पुर्‍याउँछ।

यसका साथै शरीरमा जम्मा भएका विषाक्त पदार्थहरू बाहिर निकाल्न पनि यो आसन सहयोगी मानिन्छ, जसले शरीरलाई भित्रैबाट स्वस्थ राख्न मद्दत गर्छ। कलेजो र मिर्गौलाको कार्यसम्पादनमा पनि सकारात्मक प्रभाव पार्ने विश्वास गरिएको छ।

मयूरासन गर्दा सही तरिका अपनाउनु अत्यन्त आवश्यक हुन्छ। सुरुमा घुँडा टेकेर बसेर हातका औँलाहरू खुट्टातर्फ फर्काएर जमिनमा राखिन्छ। त्यसपछि कुहिनालाई मोडेर पेटमा टिकाई बिस्तारै शरीरको भार हातमा सारिन्छ। खुट्टालाई पछाडि सिधा तानेर शरीरलाई जमिनसँग समानान्तर राख्ने प्रयास गर्नुपर्छ। प्रारम्भमा केही सेकेन्ड अभ्यास गरेर क्रमशः समय बढाउँदै लैजान सकिन्छ।

यो आसन चुनौतीपूर्ण भएकाले अनुभवी प्रशिक्षकको मार्गदर्शनमा सिक्नु उपयुक्त हुन्छ। उच्च रक्तचाप, हर्निया, मुटु सम्बन्धी समस्या वा पेटको अल्सर भएका व्यक्तिहरूले भने यो अभ्यास नगर्न सुझाव दिइन्छ।