आज दशौँ स्वास्थ्य बीमा दिवस

नेपाल हेल्थ न्युज, काठमाडौं । काठमाडौंमा आज दशौँ स्वास्थ्य बीमा दिवस विविध जनचेतनामूलक तथा औपचारिक कार्यक्रमका साथ मनाइएको छ। यस वर्ष “राज्यको लगानी, नागरिकको योगदान, स्वास्थ्य बीमा साझा अभियान” भन्ने मूल नारासहित दिवस मनाइएको हो।

सरकारले स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रमलाई सामाजिक सुरक्षाको एक महत्वपूर्ण अंगका रूपमा अगाडि बढाउँदै आएको छ। उपचारका क्रममा आउने आकस्मिक खर्चको भार कम गर्दै नागरिकलाई आर्थिक संरक्षण प्रदान गर्ने उद्देश्यले यो कार्यक्रम सञ्चालनमा रहेको छ।

नेपालमा सामाजिक स्वास्थ्य सुरक्षाका रूपमा २०७२ सालबाट सुरु भएको स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम हाल स्वास्थ्य बीमा बोर्डमार्फत कार्यान्वयन हुँदै आएको छ। यस कार्यक्रमको मुख्य लक्ष्य सबै नागरिकलाई सहज, सर्वसुलभ र गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउनु हो। साथै, स्वास्थ्य सेवामा पहुँच विस्तार गर्ने दिशामा पनि यसले योगदान पुर्‍याइरहेको छ।

यस पहलले सार्वभौमिक स्वास्थ्य पहुँच सुनिश्चित गर्ने लक्ष्यतर्फ देशलाई अगाडि बढाउने विश्वास गरिएको छ। साथै, सन् २०३० सम्म हासिल गर्ने दिगो विकास लक्ष्यहरूमा समेत यसले सहयोग पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ।

नेपालको संविधानले प्रत्येक नागरिकलाई आधारभूत स्वास्थ्य सेवा निःशुल्क रूपमा प्राप्त गर्ने अधिकार सुनिश्चित गरेको छ। संविधानको धारा ५१ मा स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम विस्तार गरी उपचार सेवामा सहज पहुँच पुर्‍याउने नीति समेत उल्लेख गरिएको छ।

स्वास्थ्य बीमा ऐन २०७४ र नियमावली २०७५ लागू भएपछि कार्यक्रमलाई अझ व्यवस्थित बनाइएको छ। हाल बीमाबाट प्राप्त हुने सेवाको दायरा विस्तार गरिएको छ। विशेषगरी ज्येष्ठ नागरिकका लागि सरकारले नै बीमा शुल्क व्यहोर्ने व्यवस्था गरिएको छ, जसअन्तर्गत वार्षिक एक लाख रुपैयाँसम्मको सुविधा उपलब्ध छ।

त्यसैगरी, संगठित क्षेत्रका कर्मचारीलाई आम्दानीको एक प्रतिशत योगदानका आधारमा स्वास्थ्य बीमामा आबद्ध गराउने व्यवस्था पनि कार्यान्वयनमा छ।

सरकारले स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रममार्फत नागरिकको स्वास्थ्य क्षेत्रमा लगानी वृद्धि गर्नुका साथै सेवा प्रदायक संस्थाहरूको क्षमता र जवाफदेहिता सुधार गर्ने लक्ष्य राखेको जनाएको छ।