तौल घटाउन मह कति उपयोगी ? जान्नुहोस् सेवन गर्ने सही तरिका

नेपाल हेल्थ न्युज, काठमाडौं । पछिल्लो समय व्यस्त जीवनशैलीका कारण मानिसहरू आफ्नो स्वास्थ्य र तौलप्रति थप सचेत हुन थालेका छन् । तौल नियन्त्रणका लागि व्यायाम, जिमदेखि विभिन्न प्रकारका डाइटसम्म अपनाउने गरिएको छ । यसैबीच प्राकृतिक रूपमा पाइने महलाई पनि स्वास्थ्यका लागि उपयोगी खाद्य पदार्थका रूपमा प्रयोग गर्नेहरू बढेका छन् ।

महमा विभिन्न एन्टिअक्सिडेन्ट तथा अन्य पोषक तत्त्व पाइन्छन् । यसको जीवाणुरोधी र सूजन कम गर्न सहयोग गर्ने गुणका कारण परम्परागत रूपमा पनि महको प्रयोग हुँदै आएको छ । तर महलाई स्वास्थ्यका लागि उपयोगी मानिए पनि यसको सेवन सन्तुलित मात्रामा गर्नुपर्ने विशेषज्ञहरूको सुझाव छ ।

दैनिक मह खाँदा के हुन्छ ?

महमा पाइने एन्टिअक्सिडेन्ट लगायतका तत्त्वले शरीरका लागि केही स्वास्थ्य लाभ दिन सक्छन् । सन्तुलित आहारको हिस्सा बनाएर मह सेवन गर्दा शरीरलाई ऊर्जा प्राप्त हुनुका साथै सामान्य स्वास्थ्यमा सहयोग पुग्न सक्छ ।

यद्यपि, महमा प्राकृतिक चिनी तथा क्यालोरी पर्याप्त हुने भएकाले अत्यधिक सेवन गर्नु उचित मानिँदैन । विशेषगरी तौल नियन्त्रण गर्न खोजिरहेका व्यक्तिले महलाई पनि कुल दैनिक क्यालोरीको हिसाबमा समावेश गर्नुपर्छ । 

के महले तौल घटाउँछ ?

मह आफैंले शरीरको बोसो घटाउने वा तौल घटाउने प्रमाणित औषधि भने होइन । परिष्कृत चिनीको सट्टा थोरै मात्रामा मह प्रयोग गर्दा गुलियो खाने चाहना पूरा गर्न सकिए पनि यसलाई तौल घटाउने मुख्य उपायका रूपमा लिनु उचित हुँदैन ।

तौल घटाउनका लागि सन्तुलित आहार, नियमित शारीरिक गतिविधि, पर्याप्त निद्रा र समग्र जीवनशैलीमा ध्यान दिनु बढी प्रभावकारी हुन्छ ।

मह र कागतीको पानी कत्तिको प्रभावकारी ?

मह र कागती मिसाएर मनतातो पानी पिउने चलन पछिल्लो समय निकै लोकप्रिय छ । कतिपयले बिहान खाली पेटमा एक गिलास मनतातो पानीमा एक चम्चा मह र कागती मिसाएर सेवन गर्ने गर्छन् ।

तर यस्तो पेयले शरीरको बोसो आफैं जलाउने वा विशेष रूपमा ‘डिटक्स’ गर्ने प्रमाण बलियो छैन । यसबाट पानीको मात्रा बढ्नु र केही मानिसलाई पाचनमा सहज महसुस हुनु सम्भव भए पनि तौल घटाउने मुख्य कारणका रूपमा यसलाई लिन मिल्दैन ।

मह र दालचिनीको मिश्रण

मह र दालचिनीको मिश्रण पनि तौल घटाउने घरेलु उपायका रूपमा प्रयोग गरिन्छ । दालचिनीमा केही स्वास्थ्यसम्बन्धी सम्भावित फाइदा भए पनि महसँग मिसाएर सेवन गर्दा यसले निश्चित रूपमा तौल घटाउँछ भन्ने पर्याप्त वैज्ञानिक प्रमाण छैन ।

त्यसैले तौल घटाउने उद्देश्यले मह वा मह–दालचिनीको मिश्रणमा मात्र निर्भर हुनुको सट्टा समग्र खानपान र जीवनशैलीमा सुधार गर्न आवश्यक हुन्छ ।

सन्तुलित सेवन आवश्यक

मह प्राकृतिक खाद्य पदार्थ भए पनि ‘प्राकृतिक’ भएकै कारण असीमित रूपमा सेवन गर्न मिल्ने होइन । यसमा चिनी र क्यालोरी हुने भएकाले अत्यधिक सेवनले उल्टै तौल नियन्त्रणमा समस्या पार्न सक्छ ।

तौल घटाउने लक्ष्य भएका व्यक्तिले महलाई औषधि वा बोसो घटाउने उपायका रूपमा नभई सन्तुलित आहारमा सीमित मात्रामा प्रयोग गर्न सकिने गुलियो पदार्थका रूपमा लिनु उपयुक्त हुन्छ ।

नोटः यो सामग्री सामान्य स्वास्थ्य जानकारीका लागि मात्र हो । व्यक्तिगत स्वास्थ्य अवस्था, मधुमेह, तौलसम्बन्धी समस्या वा अन्य रोग भएमा आहारमा परिवर्तन गर्नुअघि योग्य स्वास्थ्य विशेषज्ञसँग परामर्श गर्नु उचित हुन्छ ।