सबैभन्दा ठुलो चुनौती खोप भण्डारण

कोरोना भाइरस संक्रमणले विश्व आक्रान्त बनेको छ । यो भयावह कहिलेसम्म भन्ने अन्योलता कायम छ । केहि देशहरु कोरोनाविरुद्धको खोप तयार गरी लगाउन सुरु गरिसकेका छन् भने केहिले ट्रायल गरिरहेका छन् ।
नेपाल सरकारले कोरोना भाइरस संक्रमण विरुद्ध खोप ल्याउने तयारीलाई तिव्र बनाएको छ । नेपालमा कोरोना विरुद्धको खोप ल्याउन सहज बनाउन औषधि अध्यादेश जारी भएको छ । अध्यादेश मार्फत खोप ल्याउन सजिलो हुने देखिन्छ । विशेषगरी कुनै देशमा कसैले इमर्जेन्सी भ्याक्सिन अथोराइजेसन दिएको खण्डमा अध्यादेशले मद्यत गर्छ ।
औषधि व्यवस्था विभागले खोप भित्र्याउने, मास भ्याक्सिनेसन र लजिस्टिक म्यानेजमेन्टका काम गर्न छुट्टै युनिट खडा गरेको छ ।

हाम्रो लागी सबैभन्दा ठुलो चुनौती खोप भण्डारण कसरी गर्ने ? भन्ने रहेको छ ।

फाइजर/बायोएनटेकले विकास गरेको भ्याक्सिन माइनस ७० डिग्रीमा भण्डारण गर्नुपर्छ । त्यसका लागी हामीसँग पर्याप्त भौतिक संरचना र पुर्वाधार छैन । हामीसँग भएको पुर्वाधारमार्फत् गाउँगाउँसम्म खोप पुर्याउन सकिदैँन । केहि देशहरुमा कम तापक्रममा भण्डारण गर्न मिल्ने भ्याक्सिन पनि विकास भइरहेका छन् ।

नेपालको सन्दर्भमा माइनस २ देखि ८ डिग्री सेल्सियसमा भण्डारण गर्न मिल्ने खोप उपयुक्त मानिएको छ । हामी त्यस्तै किसिमका भ्याक्सिनको खोजीमा छौँ । विशेषगरी बेलायतको अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयले निर्माण गरेको ‘एस्ट्राजेनिका भ्याक्सिन’ लाई माइनस २ देखि ८ डिग्री सेल्सियसमा भण्डारण गर्न सकिन्छ । साथै यो भ्याक्सिन सस्तो पनि छ ।

नेपालमा कानुनी रुपमा सहज र दु्रत गतिमा भ्याक्सिन ल्याउन सक्ने वातावरण छ ।
नेपालमा कोरोना विरुद्धको खोप निजी कम्पनी, आयातकर्ताहरुले ल्याउन सक्छन् । तर, निजी क्षेत्रलाई भ्याक्सिन ल्याउन दिने/नदिने भन्ने विषयमा सरकारको आधिकारिक निर्णय आउन बाँकी छ । सरकाले छुट्टै नीति बनाउन पनि सक्छ । सरकारले सम्पुर्ण जनतालाई सित्तैमा खोप लगाइदिने बताएको छ । सरकारको तर्फबाट निर्णय नआएसम्म यसै भन्न सकिदैंन ।
यदि निजी क्षेत्रले खोप आयात गर्न अनुमती पाए उनीहरुसँग सम्बन्धित देशमा भएको दर्ता सम्वन्धी आवश्यक कागजातहरु हेरिन्छ । त्यसका स्थायित्व, सेल्फलाइफ सम्बन्धि कागजातहरु आवश्यक पर्छ । त्यसैको आधारमा भ्याक्सिनको अनुमती प्रदान गरिन्छ ।