नेपाल हेल्थ न्युज, काठमाडौं । शुक्रबार बिहानको त्यो खबरले नेपालको स्वास्थ्य क्षेत्र स्तब्ध बनायो। वरिष्ठ सर्जिकल अन्कोलोजिस्ट डा.प्रकाशराज न्यौपाने अब यस संसारमा रहेनन्।
६४ वर्षको उमेरमा, आफूले जीवनभर लडेको क्यान्सरसँगकै संघर्षमा उनी पराजित भए।
तर, यो केवल एक व्यक्तिको मृत्यु होइन—
यो एउटा युगको अन्त्य हो।
“जसले हजारौंलाई नयाँ जीवन दिए, उनी आज स्वयं जीवनबाट बिदा भए।”
अस्पतालको शून्यताः जब बिरामी होइन, गुरु गुम्यो
ललितपुरस्थित पाटन अस्पताल—जहाँ उनी उपचाररत थिए, त्यहीँ उनको अन्तिम सास रोकियो।
उपचारमा संलग्न क्यान्सर विशेषज्ञ अरुण शाहीको स्वर भारी थियो— “आज हामीले बिरामी होइन, हाम्रो गुरु, अभिभावक र मार्गदर्शक गुमाएका छौं।”
अस्पतालका गल्लीहरूमा आज एउटा अजीब खालको सन्नाटा थियो—
जसले कहिल्यै हार नमान्ने डाक्टरलाई, आज सबैले चुपचाप विदाइ गरिरहेका थिए।
एक वर्षको संघर्षः क्यान्सरसँगको अन्तिम लडाइँ
विगत एक वर्षदेखि डा. न्यौपाने कोल्यान्जियोकार्सिनोमा जस्तो जटिल क्यान्सरसँग जुधिरहेका थिए।
विडम्बना—
जसले क्यान्सरका बिरामीलाई आशा दिन्थे, उनी आफैं क्यान्सरसँग लडिरहेका थिए।
शल्यक्रियाको सिपः जहाँ जीवन र मृत्युबीच उनी उभिन्थे
डा न्यौपाने केवल चिकित्सक मात्र थिएनन्—
उनी जीवन र मृत्युबीच उभिने एक भरोसाको नाम थिए।
उनको दक्षता फैलिएको थियो—
- पेट र कलेजोको क्यान्सर
- प्यान्क्रियाज
- थाइरोइड
- स्तन
- मिगौला
- छाला सम्बन्धी क्यान्सर
प्रत्येक शल्यक्रियामा उनले केवल रोग मात्र हटाएनन्— उनले परिवारहरूको आशा बचाए।
नेतृत्व र योगदानः संस्थाहरूलाई जीवन दिने व्यक्ति
उनी केवल अपरेशन थिएटरमै सीमित रहेनन्— उनी संस्थाहरू निर्माण गर्ने व्यक्ति थिए।
- अध्यक्ष, सर्जिकल अन्कोलोजी सोसाइटी
- वरिष्ठ कन्सल्टेन्ट, बी एण्ड बी अस्पताल
- वरिष्ठ कन्सल्टेन्ट, काठमाडौं क्यान्सर सेन्टर
- आबद्ध, नेपाल क्यान्सर रिलिफ सोसाइटी
यसअघि—
- मेडिकल डाइरेक्टर, भक्तपुर क्यान्सर अस्पताल
- अध्यक्ष, बी.पी. कोइराला मेमोरियल क्यान्सर अस्पताल
विदेशबाट ज्ञान, स्वदेशमा सेवा
चीनको चाइना मेडिकल युनिभर्सिटीबाट जनरल सर्जरीमा एमएस र सर्जिकल अन्कोलोजीमा पीएचडी—
तर उनले आफ्नो ज्ञान विदेशमै सीमित राखेनन्।
नेपाल फर्किएर उनले क्यान्सर उपचारलाई नयाँ उचाइमा पुर्याए।
संस्थागत विकासः जहाँ उनले सपना रोपे
नेपालका प्रमुख क्यान्सर संस्थाहरूको विकासमा उनको योगदान गहिरो छ—
- भरतपुर क्यान्सर अस्पताल
- सुशील कोइराला प्रखर क्यान्सर अस्पताल
- भक्तपुर क्यान्सर अस्पताल
यी अस्पतालहरू केवल भवन होइनन्—
यी उनका सपना र समर्पणका जीवित प्रमाण हुन्।
व्यक्तित्वः डाक्टरभन्दा बढी, एक अभिभावक
उनलाई चिन्नेहरू भन्छन्—
उनी कठोर सर्जन थिए, तर कोमल हृदयका अनुशासित गुरु थिए, तर स्नेही अभिभावक
विद्यार्थीहरूका लागि उनी मार्गदर्शक थिए
बिरामीहरूका लागि—
उनी अन्तिम आशा थिए।
अपूरणीय क्षतिः खाली भएको एउटा स्थान
डा. प्रकाशराज न्यौपानेको निधनले—
- स्वास्थ्य क्षेत्र
- क्यान्सर उपचार प्रणाली
- चिकित्सा शिक्षा
सबैमा एउटा गहिरो खालीपन छोडेको छ।
“कतिपय मानिसहरू बिदा हुन्छन्, तर उनीहरूले बनाएको बाटो कहिल्यै हराउँदैन।”
एउटा विरासत, जुन जीवित रहनेछ
डा. न्यौपाने अब हाम्रो बीचमा छैनन्— तर उनले बचाएका जीवनहरू, उनले सिकाएका विद्यार्थीहरू र उनले बनाएका संस्थाहरू नै उनको जीवित विरासत हुन्।
आज नेपालले एक महान चिकित्सक गुमाएको छ।
तर उनले देखाएको बाटो—
अब पनि हजारौं जीवन बचाउनेछ।
श्रद्धाञ्जली।
मधेश प्रदेशमा भक्तपुर क्यान्सर हस्पिटलद्धारा पाठेघरको मुख र स्तन क्यान्सर स्क्रिनिङ
सोमबार, वैशाख २८, २०८३
नेपालमा क्यान्सरको वास्तविक चित्र
मंगलबार, वैशाख २२, २०८३
क्यान्सर पर्खालभित्रको मानवीय कथा
मंगलबार, वैशाख २२, २०८३
क्यान्सरविरुद्धको रणनीति कागजमै सीमित
शुक्रबार, वैशाख ११, २०८३

