बाल क्यान्सरका पाँच ठूला भ्रम र वैज्ञानिक यथार्थ

क्यान्सर भनेको वंशाणुगत रोग हो ।
तथ्यांक अनुसार बालबालिकामा हुने क्यान्सरमध्ये करिब १०–२० प्रतिशत मात्र वंशाणुगत हुन्छ । बाँकी अधिकांशमा पारिवारिक इतिहास हुँदैन । बालबालिकामा देखिने वंशानुगत क्यान्सरमध्ये एक हो रेटिनोब्लास्टोमा जुन आँखाको पछाडिको भाग रेटिनामा हुने गर्छ ।  यो जन्मजात वा एक वर्ष मुनिका बालबालिकामा बढी देखिन्छ ।  

जीनमा हुने परिवर्तन नै क्यान्सरको मुख्य कारण हो । यो परिवर्तन जन्मजात वा पछि उमेरसँगै विकसित हुनसक्छ । जीनमा हुने परिवर्तन धेरैजसो प्राकृतिक प्रक्रिया हो ।

त्यसैले बच्चालाई क्यान्सर भएकोमा अभिभावकले आफूलाई दोषी ठान्नु हुँदैन । तर परिवारको इतिहास सोध्नु आवश्यक हुन्छ किनकि केही अवस्थामा उच्च जोखिम समूह पहिचान गर्न मद्दत पुग्छ । सचेत समाज, सजग अभिभावक र संवेदनशील स्वास्थ्य प्रणाली नै यसको मुख्य आधार हो । बाल क्यान्सर उपचारयोग्य रोग हो । नेपालमै आवश्यक पूर्वाधार, प्रविधि र विशेषज्ञ चिकित्सक उपलब्ध छन् ।

बच्चालाई क्यान्सर लाग्नु अन्तिम अवस्था हो ।
समयमै सही पहिचान गरेर आवश्यक उपचार सुरु गरेमा ८०–९० प्रतिशतसम्म बाल क्यान्सर पूर्ण रूपमा निको पार्न सकिन्छ । यसका लागि प्रारम्भिक लक्षण चिन्ने, छिटो निदान गर्ने र तुरुन्त उपचार सुरु गर्न आवश्यक हुन्छ ।  ब्लड क्यान्सर (ल्युकेमिया) जस्ता रोगहरू किमोथेरापीबाटै ८०–९० प्रतिशतसम्म निको हुने सम्भावना हुन्छ । त्यसैले क्यान्सर मृत्यु भन्ने सोच पूर्ण रूपमा गलत हो ।

क्यान्सर भएपछि बच्चाको जीवन कहिल्यै सामान्य हुँदैन ।
उपचारपछि बच्चा कमजोर हुन्छ, पढ्न सक्दैन, सामान्य जीवन जिउन नसक्ने कतिपयको सोच पाइन्छ । तर बाल क्यान्सरमा उपचारको लक्ष्य ज्यान बचाउनु मात्र नभई बच्चालाई सामान्य र गुणस्तरीय जीवन जिउन सक्ने अवस्थामा दिने हो । उपचार पूरा गरेर मेन्टेनेन्स चरणमा पुगेका बालकहरूलाई विद्यालयसमेत पठाउने गर्छौं । औषधि खाँदै पनि बच्चाहरू सामान्य जीवनमा फर्कन सक्छन् । उपचारपछि धेरै बालबालिका पूर्ण रूपमा सामान्य जीवन बिताइरहेका उदाहरणहरू छन् ।

 क्यान्सर सरुवा रोग हो ।
क्यान्सर नसर्ने रोग हो । बिरामीको प्रतिरक्षा शक्ति कमजोर हुने भएकाले संक्रमणको जोखिम नबढोस् भनेर सुरक्षित वातावरणमा राखेर उपचार  गरिन्छ । तर सर्ने भएर छुट्टै राखेको होइन ।

किमोथेरापी प्राणघातक उपचार हो ।
किमोथेरापी जीवनरक्षक उपचार हो । डराउनुपर्दैन । एन्टिबायोटिकले ब्याक्टेरिया मारेजस्तै किमोथेरापीले पनि क्यान्सरका कोशिका मार्छ । क्यान्सरमा औषधिको शक्ति बढी हुने भएकाले तीव्र रूपमा बढ्ने कोशिकामा असर गर्छ । यसबाट कपाल झर्ने, मुखमा घाउ आउने, कमजोरी महसुस हुने जस्ता साइड इफेक्ट देखिन सक्छन् । तर यी अस्थायी हुन्छन् । उपचार पूरा भएपछि कपाल फेरि उम्रिन्छ, बच्चा सामान्य अवस्थामा फर्किन्छ ।