अब क्यान्सर उपचारमा आर्थिक बोझ घट्नेः समाजिक सुरक्षा कोष र भक्तपुर क्यान्सर अस्पतालबीच ऐतिहासिक सेवा सम्झौता

नेपाल हेल्थ न्युज, भक्तपुर । क्यान्सरजस्तो दीर्घरोगको उपचार अब धेरै नेपालीका लागि सहज बन्ने छ । समाजिक सुरक्षा कोष र भक्तपुर क्यान्सर अस्पतालबीच भएको ऐतिहासिक सेवा सम्झौतापछि यो सम्भव भएको हो ।

सम्झौताअनुसार अब कोषमा आबद्ध श्रमिक, किसान, शिक्षक, वकिल, व्यवसायी, पत्रकार लगायतका व्यक्तिहरूले भक्तपुर क्यान्सर अस्पतालमा आवश्यक सेवा सुविधा केबल २० प्रतिशत शुल्कमा पाउनेछन् ।

सम्झौता सम्पन्न भएको औपचारिक घोषणा भक्तपुर क्यान्सर अस्पतालका कार्यकारी निर्देशक तथा कन्सल्ट्यान्ट रेडिएसन अङ्कोलोजिस्ट डा. उज्वल चालिसेले गगर्नुभएको हो ।  उहाँले भन्नुभयो, “अब समाजिक सुरक्षा कोषमा आबद्ध जो कोहीले भक्तपुर क्यान्सर अस्पतालमा सुलभ र गुणस्तरीय सेवा पाउन सक्नेछन्। यो सम्झौताले थुप्रै क्यान्सर रोगी र उनका परिवारलाई ठूलो राहत दिनेछ।”

के छ सम्झौतामा ?
यो सम्झौताले समाजिक सुरक्षा कोषमा आबद्ध सदस्यहरूलाई विशेष सुविधा प्रदान गर्नेछ जसमा निम्न विषयहरू समावेश छन्:

• भक्तपुर क्यान्सर अस्पतालमा सम्पूर्ण सेवा तथा उपचारको शुल्कमा ८० प्रतिशत छुट
• कोषमा आबद्ध क्यान्सर बिरामीका लागि अत्यधिकमा ८ लाख रुपैयाँसम्मको उपचार सुविधा
• स्वास्थ्य उपचारका साथै दुर्घटना बीमा, पेन्सन सुविधा र आश्रित परिवार समेट्ने योजनाहरू
• बैदेशिक रोजगारमा गएकाहरू, उनीहरूका आश्रित परिवार, पत्रकार, स्वरोजगार र साना व्यवसायीहरूसमेत कोषमा आबद्ध हुन सक्ने व्यवस्था

डा. चालिसेको भनाइमा भविष्यको संकेत
डा. उज्वल चालिसे भन्नुहुन्छ, “स्वास्थ्य अधिकार सबै नागरिकको मौलिक हक हो । समाजिक सुरक्षा कोषको पहुँच क्यान्सरजस्तो रोगको उपचारमा पुर्याउनु स्वास्थ्यमा समान पहुँच सुनिश्चित गर्ने दिशातर्फ ठूलो कदम हो ।”

उहाँका अनुसार क्यान्सर उपचार महँगो र समय लाग्ने प्रक्रिया हो जुन धेरै जनताको पहुँच बाहिर पर्छ । तर अब यो सम्झौताले नीतिगत र संरचनागत रुपमा यस्तो समस्यालाई कम गर्न मद्दत गर्नेछ ।

समाजिक सुरक्षा कोष के हो ?
सामाजिक सुरक्षा कोष श्रमिक, व्यवसायी, स्वरोजगार र गैरसरकारी कर्मचारीहरूलाई लक्षित गरी सरकारले स्थापना गरेको एक व्यापक सुरक्षा सञ्जाल हो । यस कोषले स्वास्थ्य तथा मातृत्व सुविधा योजना, दुर्घटना तथा अस्थायी अशक्तता सुविधा योजना, आजीवन पेन्सन सुविधा योजना, आश्रित पारिवारिक सुविधा योजनालगायतका प्रमुख सेवाहरू उपलब्ध गराउँछ ।  अब यी सुविधामा क्यान्सर उपचारसम्बन्धी राहत पनि थपिएको छ जुन सबैको लागि सुलभ र सर्वसुलभ बन्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

क्यान्सरको बढ्दो समस्या र यस सम्झौताले ल्याउने प्रभाव
विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार नेपालमा क्यान्सरका नयाँ बिरामीको संख्या प्रत्येक वर्ष २७ हजारभन्दा बढी छ । तीमध्ये अधिकांशले उपचार खर्चका कारण बीचमै उपचार छोड्ने वा ऋणभारमा पर्ने अवस्था आउने गर्छ । 
भक्तपुर क्यान्सर अस्पतालका अनुसार अस्पतालले प्रत्येक वर्ष झन्डै १२ हजारभन्दा बढी क्यान्सर बिरामीलाई सेवा दिँदै आएको छ । अब सम्झौता पश्चात् अस्पतालमा आउने बिरामीहरूको उपचार दर र निरन्तरता उल्लेखनीय रुपमा वृद्धि हुने विश्वास गरिएको छ ।

सबैका लागि सन्देश: आबद्ध हुनुहोस्, लाभ लिनुहोस्
डा. चालिसे सबै नागरिकहरूलाई समाजिक सुरक्षा कोषमा आबद्ध हुन अपिल गर्नुहुन्छ । उहाँले भन्नुभयोः “क्यान्सर मात्र होइन, भविष्य सुरक्षित राख्न समाजिक सुरक्षा कोषमा आबद्ध हुनु आजको आवश्यकता हो । शिक्षित, स्वरोजगार, पत्रकार, वैदेशिक रोजगारमा गएकाहरू र सबै प्रकारका श्रमिकहरूलाई हामी सहभागी हुन अनुरोध गर्छौं ।”

भविष्यको बाटो: सार्वजनिकीकरण र पहुँच
यो सेवा सम्झौतालाई अन्य सरकारी तथा विशिष्ट अस्पतालहरूसँग पनि विस्तार गर्ने योजना रहेको जानकारी कोषका अधिकारीहरूले दिएका छन् । यसले समग्र रूपमा नेपाली स्वास्थ्य प्रणालीमा आर्थिक पहुँचको एउटा नयाँ ढोका खोल्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
वास्तवमा समाजिक सुरक्षा कोष र भक्तपुर क्यान्सर अस्पतालबीचको सेवा सम्झौता नेपालको स्वास्थ्य सेवा इतिहासमा एक सकारात्मक मोड हो । यो सम्झौताले क्यान्सरजस्तो गम्भीर रोगको उपचारलाई सुलभ बनाउँछ । साथै श्रमिक वर्गदेखि शिक्षित पेशागत समूहहरूसम्मको सामाजिक सुरक्षालाई बलियो बनाउँछ । अब जनचेतना र सहभागिता बढाउने आवश्यकता छ ताकि यो सुविधा देशका कुनाकापचासमा रहेका नागरिकसम्म पुगोस् ।