विश्व क्यान्सर दिवस २०२६ः फरक पहिचान, साझा लडाइँ

आज विश्व क्यान्सर दिवस २०२६। हरेक वर्ष फेब्रुअवर ४ मा यो दिवस मनाउने गरिएको छ । विश्व क्यान्सर दिवस २०२५–२०२७ को अभियान युनाइटेड बाई युनिक (फरक पहिचानले जोडिएको एकता) ले मानिसलाई उपचारको केन्द्रमा राख्दछ र व्यक्तिगत कथालाई संवादको मुटुमा राख्दछ ।

क्यान्सर केवल चिकित्सकीय निदान मात्र होइन — यो व्यक्तिगत र मानवीय अनुभव हो । प्रत्येक निदान पछाडि अनौठो मानवीय कथा लुकेको हुन्छ— दुःख, पीडा, उपचार, धैर्य, प्रेम र अन्य धेरै भावना । त्यसैले व्यक्तित्व–केन्द्रित हेरचाह, जसले प्रत्येक व्यक्ति विशेषका आवश्यकताहरू दयालु र संवेदनशील तरिकाले समेट्छ, स्वास्थ्य परिणाम सुधार्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ ।

अभियानले मानिस–केन्द्रित क्यान्सर हेरचाहका विभिन्न आयाम र फरक पार्ने नयाँ उपाय अन्वेषण गर्नेछ । यसले तीन वर्षको यात्रा सचेतना बढाउनेदेखि सक्रिय कदम चाल्ने सम्म प्रस्ताव गर्दछ । प्रत्येक क्यान्सर अनुभव फरक हुन्छ र रोग भन्दा अघि व्यक्तित्वलाई पहिलो प्राथमिकता दिने विश्व सिर्जना गर्न हामी सबैको एकजुट प्रयास आवश्यक छ ।

प्रगति
आज हामी क्यान्सरबारे पहिले भन्दा धेरै जान्दछौँ । अनुसन्धान र नवप्रवर्तनमा लगानीले औषधि, निदान र वैज्ञानिक ज्ञानमा अद्वितीय प्रगति ल्याएको छ । थाहा पाउने, जोखिम घटाउने, रोकथाम बढाउने र क्यान्सरको निदान, उपचार र हेरचाह सुधार्ने मौका पनि त्यति नै बढी हुन्छ ।

प्रभाव 
पछिल्ला वर्षहरूमा संयुक्त राष्ट्र, विश्व स्वास्थ्य संगठन र अन्य युनाइटेड नेसन जस्ता निकायहरूले विश्वव्यापी प्रतिबद्धताको आवश्यकतामा जोड दिएका छन् । देशका राजनीतिज्ञहरुले आवाज उठाउँदा र कदम चाल्दा, हामीले इतिहास बनाउन र क्यान्सर मुक्त विश्वतर्फ बढ्न मौका पाउँछौँ ।

समानता 
आज विश्वका क्यान्सर मृत्युमध्ये ७०% मृत्यु कम विकसित क्षेत्रहरूमा देखिन्छ । उच्च आय भएका देशमा बसे पनि कम आय भएका, आदिवासी, आप्रवासी, शरणार्थी र ग्रामीण समुदायमा असमानता अझै छ । क्यान्सर रोकथाम, निदान, उपचार र हेरचाहमा समान पहुँचले जीवन बचाउन सक्नेछ ।

परिवर्तन 
सार्वजनिक र राजनीतिक चेतना बढाएर हामीले डर घटाउँछौँ, बुझाइ बढाउँछौँ, भ्रम र गलत धारणालाई हटाउँछौँ, व्यवहार, दृष्टिकोण र क्रियाकलापमा परिवर्तन ल्याउँछौँ ।

ग्लोबोक्यानका पछिल्ला विस्तृत विश्वव्यापी क्यान्सर तथ्यांक ग्लोबोक्यान २०२२ का अनुमानमा आधारित छन्, जुन सन् २०२४ को सुरुवात्मा प्रकाशित भएका हुन् । यी तथ्यांकले विश्वभर क्यान्सरको बोझ बढ्दो क्रममा रहेको देखाउँछन् । हाल सबैभन्दा धेरै देखिने क्यान्सरहरूमा स्तन क्यान्सर, फोक्सो क्यान्सर र कोलोरेक्टल (ठूलो आन्द्रा) क्यान्सर रहेका छन् ।

तर २०२४ का मात्र छुट्टै विस्तृत तथ्यांक भने अझै सार्वजनिक भएका छैनन् । त्यसको सट्टा पछिल्ला प्रतिवेदनहरूमा २०२२ सम्मका प्रवृत्ति र भविष्यका अनुमानहरूमा केन्द्रित जानकारी प्रस्तुत गरिएको छ । यी प्रतिवेदनहरूले क्यान्सरको जोखिम बढ्दै गएको, देश र क्षेत्रअनुसारको असमानता तथा रोकथाम गर्न सकिने क्यान्सरहरूप्रति विशेष ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता औँल्याएका छन् ।