बिर्सने समस्या छः के कारणले हुन्छ, के छ उपचार ?

नेपाल हेल्थ न्युज, काठमाडौं । आधुनिक जीवनशैलीको तीव्र गतिसँगै मानिसहरूमा थकान, तनाव, निद्राको कमी र बिर्सने बानी बढ्दो रूपमा देखिन थालेको छ। धेरैले यस्ता समस्यालाई सामान्य मानेर बेवास्ता गर्ने गरेका छन्। कामको दबाब, डिजिटल उपकरणको अत्यधिक प्रयोग र मानसिक तनावका कारण ध्यान केन्द्रित गर्न गाह्रो हुनु वा कुरा बिर्सनु सामान्य जस्तो लाग्न सक्छ।

तर स्वास्थ्य विशेषज्ञहरूका अनुसार यी लक्षणहरू सधैं साधारण नहुन पनि सक्छन्। कमजोर स्मरणशक्ति, ध्यान नलाग्नु वा दिमाग भारी भएको महसुस हुनु कहिलेकाहीँ गम्भीर स्वास्थ्य समस्याको संकेत हुन सक्छ, जसमा मुटुसम्बन्धी रोग पनि समावेश छन्।

विशेषज्ञहरू बताउँछन् कि मुटु रोग सधैं छाती दुख्ने वा सास फेर्न गाह्रो हुने जस्ता चिन्हबाट मात्र देखिँदैन। कतिपय अवस्थामा यसको प्रभाव सुरुमा मस्तिष्कमा देखापर्न सक्छ, जसलाई ‘ब्रेन फग’ भनिन्छ। यस्तो अवस्थामा व्यक्तिले स्पष्ट रूपमा सोच्न नसक्ने, छिट्टै कुरा बिर्सने, ध्यान विचलित हुने र मानसिक रूपमा सुस्त भएको अनुभव गर्न सक्छ।

चिकित्सकहरूका अनुसार मुटु र मस्तिष्कबीच घनिष्ठ सम्बन्ध हुन्छ। मुटुले शरीरभरि रगत पम्प गरेर मस्तिष्कमा अक्सिजन र पोषक तत्व पुर्‍याउने काम गर्छ। यदि मुटुको कार्यक्षमता कमजोर भयो भने मस्तिष्कमा पुग्ने रगतको मात्रा घट्न सक्छ, जसले स्मरणशक्ति र सोच्ने क्षमतामा असर पार्न सक्छ।

हालका अध्ययनहरूले पनि मुटुसम्बन्धी सामान्य समस्याले समेत मस्तिष्कमा रगतको प्रवाह घटाउन सक्ने देखाएका छन्। लामो समयसम्म यस्तो अवस्था रहिरहेमा स्मरणशक्ति कमजोर हुने, निर्णय क्षमतामा कमी आउने र मानसिक कार्यक्षमता घट्ने जोखिम बढ्न सक्छ।

त्यसैले बारम्बार बिर्सने, ध्यान केन्द्रित गर्न कठिनाइ हुने वा मानसिक थकान महसुस हुने जस्ता लक्षणलाई सामान्य रूपमा लिनु उपयुक्त हुँदैन। विशेषज्ञहरू यस्तो अवस्थामा मुटुको स्वास्थ्य परीक्षण गर्न सुझाव दिन्छन्। रक्तचाप, मुटुको धड्कन र रगतको प्रवाहजस्ता सूचकहरूको नियमित जाँचले सम्भावित समस्या चाँडै पहिचान गर्न मद्दत पुर्‍याउँछ।

समयमै परीक्षण र उपचार गर्न सकेमा मुटु तथा मस्तिष्कसँग सम्बन्धित जटिलता दुवैबाट जोगिन सकिन्छ। त्यसैले ‘ब्रेन फग’ वा स्मरणशक्ति कमजोर हुनु शरीरले दिएको चेतावनी हुन सक्छ भन्ने कुरा गम्भीरतापूर्वक लिन आवश्यक छ।