महिनामा दुईपटक महिनावारी: सामान्य कि चिन्ताको विषय ?

नेपाल हेल्थ न्युज, काठमाडौं । महिनावारी महिलाको स्वाभाविक जैविक प्रक्रिया हो । तर यसमा अचानक परिवर्तन देखिँदा धेरैलाई चिन्ता लाग्नु सामान्य कुरा हो।

कतिपय अवस्थामा एकै महिनामा दुई पटकसम्म महिनावारी हुन सक्छ । सुरुमा यस्तो अवस्था असामान्य जस्तो लागे पनि यो सधैं गम्भीर रोगको संकेत भने हुँदैन। तर यदि यो समस्या बारम्बार दोहोरिन्छ भने यसलाई हल्का रूपमा लिनु उपयुक्त हुँदैन, किनकि शरीरले विभिन्न संकेतहरू दिइरहेको हुन सक्छ।

सामान्यतया महिनावारी चक्र २८ दिनको मानिन्छ, तर २१ देखि ३५ दिनसम्मको अन्तराल पनि सामान्य मानिन्छ। चक्र छोटो भएका महिलाहरूमा महिनामा दुई पटक महिनावारी भएको जस्तो अनुभव हुन सक्छ।

तनाव, खानपानमा परिवर्तन वा पर्याप्त निन्द्रा नहुनुले पनि महिनावारीको समय अगाडि–पछाडि हुन सक्छ। तर यस्तो अवस्था निरन्तर रहिरहेमा यसलाई अनियमित महिनावारी मानिन्छ।

यसको मुख्य कारणमध्ये एक हर्मोनको असन्तुलन हो। एस्ट्रोजेन र प्रोजेस्टेरोनजस्ता हर्मोनको सन्तुलन बिग्रिँदा महिनावारीको समय र मात्रा दुवैमा असर पर्छ। पोलिसिस्टिक ओभरी सिन्ड्रोम ९पीसीओएस० ले पनि यस्तो समस्या निम्त्याउन सक्छ, जसमा अण्डाशयमा साना सिस्ट बन्ने गर्छन्।

त्यस्तै, पाठेघरमा हुने फाइब्रोइड वा सिस्ट, तथा थाइराइडसम्बन्धी समस्या पनि मासिक धर्म अनियमित हुने कारण बन्न सक्छन्।

यदि कहिलेकाहीँ मात्र यस्तो समस्या देखिन्छ भने धेरै चिन्ता लिनु पर्दैन। तर बारम्बार महिनामा दुई पटक महिनावारी हुनु, अत्यधिक रक्तस्राव हुनु, कमजोरी वा चक्कर लाग्नुजस्ता लक्षण देखिएमा भने सावधान हुनु आवश्यक छ। लामो समयसम्म यस्तो भइरहेमा रक्तअल्पता जस्ता समस्या पनि देखिन सक्छन्।

यस अवस्थामा शरीरमा देखिने परिवर्तनलाई बेवास्ता नगरी विशेषज्ञ डाक्टरसँग परामर्श लिनु उपयुक्त हुन्छ। साथै सन्तुलित आहार, नियमित व्यायाम र तनाव नियन्त्रण पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छन्।

महिलाहरूले आफ्नो स्वास्थ्यप्रति सजग रहनु जरुरी छ। समयमै ध्यान दिन सकेमा सम्भावित गम्भीर समस्याबाट जोगिन सकिन्छ।