महिनावारी दुखाइबाट राहत पाउने घरेलु तरिका

नेपाल हेल्थ न्युज, काठमाडौं । किशोरी अवस्थामा प्रवेश गरेपछि महिलाहरूमा महिनावारी सुरु हुन्छ, जुन सामान्य जैविक प्रक्रिया हो। प्रायः १२ देखि १५ वर्षको उमेरमा यसको सुरुवात हुने गर्छ, यद्यपि केहीमा यो अझै चाँडै—करिब आठ वर्षमै पनि देखिन सक्छ, जुन असामान्य मानिँदैन। महिनावारी चक्र साधारणतया २८ दिनको आसपास हुन्छ र प्रत्येक चक्रमा दुईदेखि सात दिनसम्म रगत बग्ने गर्छ।

यो प्रक्रिया तब हुन्छ जब पाठेघरले निषेचित डिम्ब प्राप्त गर्दैन। त्यस अवस्थामा पाठेघरभित्र बनेको तह बिस्तारै योनिमार्ग हुँदै बाहिर निस्कन्छ। यही क्रममा पाठेघर खुम्चिने र फुक्ने हुँदा तल्लो पेट तथा कम्मरमा दुखाइ महसुस हुन सक्छ।

महिनावारीको समयमा हुने यस्तो दुखाइलाई चिकित्सकीय भाषामा “डिस्मेनोरिया” भनिन्छ। धेरैजसो महिलामा यो हल्का हुन्छ, तर केहीका लागि भने असह्य पनि हुन सक्छ। उमेर बढ्दै जाँदा वा विवाहपछि कतिपयमा यस्तो समस्या कम हुँदै जाने देखिन्छ।

दुखाइ कम गर्ने उपायहरू

महिनावारीका बेला हुने असहजता कम गर्न केही सरल उपाय अपनाउन सकिन्छस्

तातोपानीको सेवनः
तातोपानी पिउँदा शरीर हाइड्रेटेड रहन्छ र पेट दुख्ने तथा फुल्ने समस्या घट्न सक्छ।

दुग्धजन्य पदार्थको सेवनः
क्याल्सियमको कमीले पनि दुखाइ बढाउन सक्छ। दूध, दही जस्ता खाद्य पदार्थ उपयोगी हुन्छन्।

तातो सेकाइ (हट ब्याग)
पेटमा तातो सेक गर्दा मांसपेशी रिल्याक्स हुन्छन् र रक्तसञ्चार सुधार भएर दुखाइ कम हुन सक्छ।

स्वस्थ आहारः
फाइबर र प्रोटिनयुक्त खाना—जस्तै हरियो सागसब्जी, फलफूल, सलाद, ड्राइ फ्रुट्स—ले शरीरलाई सन्तुलित राख्छ।

पेय पदार्थमा सावधानीः
चिसो पेय, जङ्क फुड, कफी, मदिरा तथा धूम्रपानले समस्या बढाउन सक्छ, त्यसैले सकेसम्म टाढा रहनु राम्रो।

हल्का व्यायामः
योग, स्ट्रेचिङ वा हल्का व्यायामले पनि राहत दिन सक्छ, तर आवश्यक परे चिकित्सकको सल्लाह लिनु उपयुक्त हुन्छ।

पर्याप्त आरामः
निद्रा र विश्रामले तनाव घटाउँछ र शरीरलाई सहज बनाउँछ।

मालिसः
तल्लो पेट र ढाडमा हल्का मालिस गर्दा पनि आराम मिल्न सक्छ।

कहिले चिकित्सकको सल्लाह लिनेः

सामान्य दुखाइ चिन्ताजनक होइन। तर यदि पीडा अत्यधिक छ, दैनिक कामकाज प्रभावित भइरहेको छ, वा अन्य असामान्य लक्षण देखिएका छन् भने स्त्रीरोग विशेषज्ञसँग परामर्श लिनु आवश्यक हुन्छ। औषधि सेवन गर्दा पनि चिकित्सकको सल्लाह बिना प्रयोग नगर्नु राम्रो हुन्छ।

महिनावारी प्राकृतिक प्रक्रिया हो, त्यसैले यसको सही जानकारी र उचित हेरचाहले यससँग जोडिएका समस्याहरू सहजै व्यवस्थापन गर्न सकिन्छ।