इबोला भाइरसको सम्भावित जोखिमबारे नेपाल सरकारको उच्च सतर्कता

नेपाल हेल्थ न्युज, काठमाडौं । अफ्रिकी मुलुक कङ्गो र युगाण्डामा इबोला भाइरसको नयाँ प्रकोप देखिएपछि विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लुएचओ) ले यसलाई अन्तर्राष्ट्रिय चासोको जनस्वास्थ्य आपतकाल  घोषणा गरेको छ । सोही अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै नेपाल सरकारले पनि सम्भावित जोखिम न्यूनीकरणका लागि निगरानी तथा तयारी कार्यलाई तीव्र बनाएको छ ।

स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयका सहायक प्रवक्ता डा. समिरकुमार अधिकारीका अनुसार डब्लुएचओको घोषणापछि नेपालले इबोला संक्रमणको जोखिम न्यूनीकरणका लागि आवश्यक तयारी अघि बढाएको छ । उनले परीक्षण क्षमता, स्वास्थ्यकर्मीको दक्षता, उपचार व्यवस्थापन तथा संक्रमण नियन्त्रणका उपायहरूको समीक्षा गर्दै मातहतका अस्पताल, प्रयोगशाला र सरुवा रोग नियन्त्रण निकायसँग समन्वय भइरहेको जानकारी दिनुभयो ।

मन्त्रालयले सम्भावित संक्रमित व्यक्ति नेपाल भित्रिन सक्ने जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै अन्तर्राष्ट्रिय प्रवेशबिन्दुहरूमा स्वास्थ्यकर्मी परिचालन गरेको छ । ती स्थानहरूमा यात्रुहरूको स्वास्थ्य निगरानी, संक्रमणसम्बन्धी अभिमुखीकरण, शंकास्पद बिरामीको पहिचान तथा आवश्यक परीक्षण र व्यवस्थापनका लागि राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशाला र सरुवा रोग अस्पतालसँग समन्वय गरिएको छ ।

स्वास्थ्य सेवा विभागअन्तर्गतको राष्ट्रिय इमर्जेन्सी मेडिकल टिमलाई समेत सक्रिय बनाइएको मन्त्रालयले जनाएको छ । साथै, अन्तर्राष्ट्रिय स्वास्थ्य नियमावलीअनुसार विभिन्न देशसँग सूचना आदान–प्रदान तथा सहकार्य जारी रहेको र हाल नेपालमा तत्काल इबोला संक्रमण फैलिने अवस्था नरहेको स्पष्ट पारिएको छ ।

सहायक प्रवक्ता अधिकारीले भन्नुभयो, “डब्लुएचओको घोषणासँगै नेपालले आफ्नो तयारीलाई थप सुदृढ बनाएको छ । प्रवेशबिन्दुहरूमा स्वास्थ्यकर्मी परिचालन गरिएको छ, प्रयोगशाला र अस्पतालसँग समन्वय भइरहेको छ, र इमर्जेन्सी मेडिकल टिम सक्रिय छ । अहिले आत्तिनुपर्ने अवस्था छैन, तर सजगता आवश्यक छ ।”

इबोला भाइरस कसरी सर्छ ?

इबोला भाइरस जङ्गली जनावरबाट मानिसमा सर्ने एक गम्भीर संक्रमण हो । विशेषगरी चमेरो, चिम्पान्जी, गोरिल्ला, बाँदर, सुँगुर, मृग र दुम्सी जस्ता जनावरको रगत, मासु वा शरीरका तरल पदार्थसँगको सम्पर्कबाट संक्रमण सुरु हुन सक्छ ।

एक व्यक्तिबाट अर्को व्यक्तिमा भने संक्रमित रगत, शरीरका तरल पदार्थ वा दूषित सामग्रीसँग प्रत्यक्ष सम्पर्क हुँदा रोग सर्छ । यौन सम्पर्कका क्रममा पनि संक्रमण फैलिन सक्ने चिकित्सकहरू बताउँछन् ।

इबोलाका लक्षणहरू

• उच्च ज्वरो आउने
• टाउको दुख्ने
• जोर्नी तथा मांसपेशी दुख्ने
• घाँटी र पेट दुख्ने
• कमजोरी र भोक नलाग्ने
• सास फेर्न कठिनाइ हुने

रोग बढ्दै जाँदा बान्ता, पखाला, छालामा डाबर आउने, अंग फेल हुने तथा शरीरका विभिन्न भागबाट रक्तस्राव हुने जस्ता गम्भीर लक्षण देखिन सक्छन् ।

उपचार, रोकथाम र नियन्त्रण

हाल इबोलाको कुनै निश्चित उपचार औषधि वा व्यापक रूपमा प्रयोग हुने खोप उपलब्ध छैन । त्यसैले उपचार मुख्य रूपमा सहायक स्याहारमा आधारित हुन्छ, जसमा शरीरमा तरल पदार्थ सन्तुलन राख्ने, ओआरएस दिने र आवश्यक सहयोगी उपचार गर्ने गरिन्छ ।

रोग रोकथामका लागि सरसफाइ, संक्रमित व्यक्तिसँगको सम्पर्कबाट जोगिनु र स्वास्थ्य सावधानी अपनाउनु नै सबैभन्दा प्रभावकारी उपाय मानिन्छ । –न्युज एजेन्सी नेपाल