औलो छायाँमा उज्यालो खोज्दै सुनिता

सुनिता एक सानो गाउँकी होशियार विद्यार्थी थिईन् । उनी आफ्नो विद्यालयमा सधैं पहिलो हुने गर्थिन् । वैशाख महिनाको एउटा दिन थियो—२५ तारिख । स्कूलमा आजको दिन विशेष कार्यक्रम थियो—विश्व औलो दिवस ।

विद्यालय पुगेकी सुनितालाई थाहा थिएन यो दिन किन मनाइन्छ । तर प्रधानाध्यापक सरले सबै विद्यार्थीहरूलाई बोलाएर भन्नुभयो,—‘बच्चाहरू, आज हामी औलोको बारेमा जान्नेछौं । यो रोग अझै पनि धेरैको जीवनमा खतरनाक साबित हुँदै आएको छ । त्यसैले हामीले सचेत हुन जरुरी छ ।’

सुनिता चकित बनिन् । उनले पहिलोचोटि सुनेकी थिइन् कि औलो एक एनोफिलीज नामको लामखुट्टेले सर्ने रोग हो, जसले प्लास्मोडियम परजीवी शरीरमा पर्याउँछ । यो परजीवीले कलेजो र रगतलाई असर गर्छ ।

कार्यक्रममा स्वास्थ्य कार्यालयबाट आएका दाइले देखाउनुभयो—कसरी मच्छरदानी प्रयोग गर्ने ? कुन ठाउँमा पानी जम्न नदिने ? अनि कस्तो लुगा लगाउनुपर्छ ?

‘यदि ज्वरो, टाउको दुख्ने, चिसो लाग्नेजस्ता लक्षण देखा परे भने तुरुन्त स्वास्थ्य केन्द्र जानुपर्छ’—उहाँले भन्नुभयो ।

त्यस दिनको अन्त्यमा सुनिताले आफ्नो साथीहरूलाई भनिन्—‘अबबाट हामी हाम्रो घर वरिपरि पानी जम्न दिने छैनौं । म घरमै पनि औलोको बारेमा आमा–बुबालाई जानकारी दिनेछु ।’

विद्यालयले सबैलाई एउटा सानो पर्चा दियो, जसमा लेखिएको थियो—‘औलो रोकिन्छ, केवल सचेत भएर’

त्यस दिनदेखि सुनिता मात्र होइन, उनको पुरै गाउँ नै औलोविरुद्ध सचेत बन्न थाल्यो ।

शिक्षाः
औलो एउटा गम्भीर रोग हो, तर सजग र समयमै उपचारले यसलाई रोक्न सकिन्छ । हरेक वर्ष २५ अप्रिलमा मनाइने विश्व औलो दिवसले हामी सबैलाई यस रोगविरुद्ध एकजुट हुन प्रेरित गर्छ ।