महिलाहरूलाई पुरुषहरूको तुलनामा चिसो किन बढी महसुस हुन्छ ?

नेपाल हेल्थ न्युज, काठमाडौं । घरमा या कार्यालयमा, सधैं एक पुरानो बहस चलिरहन्छ—“एसीको तापमान कति राख्नुपर्छ ?” पुरुषहरू जहाँ तापमान घटाउन चाहन्छन्, महिलाहरू भने तापमान बढाउनको पक्षमा देखिन्छन्। प्रायः चिसो र तातोको बीचको विवाद जस्तो लाग्छ।, तर के यसको पछाडि कुनै वैज्ञानिक कारण पनि छ ?

विशेषज्ञहरूका अनुसार, यस असहमतिमा एकदमै वास्तविक शारीरिक र जैविक कारणहरू छन्। अध्ययनहरूले स्पष्ट रूपमा देखाएको छ कि महिलाहरू पुरुषहरूको तुलनामा बढी चिसो महसुस गर्छन्।

मेटाबोलिक रेट ( महिलाहरूको शरीरमा तातो उत्पादन कम

साइंस डाइरेक्ट र नेचर जस्ता प्रमुख विज्ञान पत्रिकामा प्रकाशित अनुसन्धानहरूले यस कुरा पुष्टि गर्छन् कि महिलाहरूको मेटाबोलिक रेट पुरुषहरूको तुलनामा कम हुन्छ। मेटाबोलिक रेट भनेको शरीरले आरामको अवस्थामा कति ऊर्जा खर्च गर्छ भन्ने हो। महिलाहरूको शरीरमा ऊर्जा उत्पादन क्षमता कम भएकाले, उनीहरू ठंडा वातावरणमा बढी प्रभावित हुन्छन्।

हर्मोनल असर

महिलाहरूको शरीरमा पाइने एस्ट्रोजेन र प्रोजेस्टेरोन हर्मोनहरू पनि ठंडा महसुस गर्ने प्रमुख कारण हो। डा. सुजीत कुमारका अनुसार, जब एस्ट्रोजेनको स्तर बढ्छ, रक्तवाहिनिहरू फैलिन्छ र महिलाहरूलाई चिसोको अनुभव बढी हुन्छ। प्रोजेस्टेरोन भने बाह्य शरीरका अंगहरूमा रगतको आपूर्ति घटाउँछ, जसले गर्दा शरीरका बाहिरी भागहरू—जस्तै हात, खुट्टा र कानहरू—ज्यादा चिसो महसुस गर्छन्।

पुरुष र महिलाका शारीरिक भिन्नताहरू

पुरुष र महिलाका शरीर संरचनामा पनि भिन्नता हुन्छ। पुरुषहरूको शरीरमा मांसपेशीको मात्रा बढी हुन्छ, जसका कारण तिनीहरूको शरीरमा बढी तातो उत्पादन हुन्छ। यसैले, पुरुषहरूलाई सामान्यतया अधिक तापमानमा सहज महसुस हुन्छ, जबकि महिलाहरूको शरीरमा वसा बढी र मांसपेशी कम हुन्छ, जसका कारण उनीहरूलाई चिसो बढी लाग्छ।

तापमान र शारीरिक संरचना

इंग्ल्याण्डका प्राध्यापक पॉल थॉर्नलेका अनुसार, मेटाबोलिक रेट र शरीरको तापमान नियन्त्रण क्षमता पुरुष र महिलामा फरक हुन्छ। पुरुषहरूको शरीरमा तातो उत्पादन गर्ने क्षमता बढी भएकाले उनीहरूको आरामदायी तापमान महिलाहरूको तुलनामा फरक हुन्छ।

मेनोपोज र हर्मोनल परिवर्तन

महिनावारी चक्रको आधारमा महिला शरीरमा हर्मोनल परिवर्तन हुन्छ, जसले पनि तापमान महसुसमा फरक पार्छ। मेनोपोजपछि एस्ट्रोजेन र प्रोजेस्टेरोनको प्रभाव घट्दछ, जसका कारण महिलाहरूलाई अचानक तातो महसुस (हॉट फ्लैशेस) हुन सक्छ।

वैज्ञानिक दृष्टिकोणले देखाउँछ कि महिलाहरूलाई पुरुषहरूको तुलनामा चिसो अधिक महसुस हुन्छ, र यसको मुख्य कारण मेटाबोलिक रेट, हर्मोनल परिवर्तन र शरीर संरचनामा रहेका भिन्नताहरू हुन्। यही कारण हो कि एसी तापमानको विवाद घरदेखि कार्यालयसम्म सधैं जारी रहन्छ, र महिलाहरू र पुरुषहरूको शरीर विज्ञानले यसमा ठूलो भूमिका खेल्दछ।