नर्सबाट स्वास्थ्य मन्त्रीः निशा मेहताको यात्राले खोलेको नयाँ अध्याय

नेपाल हेल्थ न्युज, काठमाडौं। नेपालको स्वास्थ्य क्षेत्रले एक नयाँ मोड लिएको छ। नर्सिङ पेशाबाट उदाएकी निशा मेहता अब देशको स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयको नेतृत्व सम्हाल्ने स्थानमा पुगेकी छन्।

प्रधानमन्त्री बालेन साह नेतृत्वको मन्त्रिमण्डलमा स्वास्थ्य मन्त्रीका रूपमा नियुक्त भएसँगै उनले आज शीतल निवासमा पद तथा गोपनीयताको सपथ लिएकी छन्।

यो नियुक्ति केवल एउटा पद प्राप्ति होइन—यो स्वास्थ्य क्षेत्रबाटै नीति निर्माणको तहसम्म पुगेको एउटा प्रेरणादायी कथा हो।

इनरुवादेखि सिंहदरबारसम्मः एक निरन्तर यात्राको कथा

सुनसरीको इनरुवामा २२ साउन २०४४ मा जन्मिएकी निशा मेहता सुरुदेखि नै सामाजिक सेवा र राजनीतिप्रति झुकाव राख्ने व्यक्तित्व थिइन्।

पेशागत रूपमा नर्स भएर स्वास्थ्य सेवामा सक्रिय रहँदा पनि उनले राजनीति छोडिनन्। रास्वपाको स्थापनाकालदेखि साधारण सदस्यका रूपमा पार्टीसँग जोडिएकी उनी अघिल्लो निर्वाचनमा समानुपातिक सूचीमा परे पनि सांसद बन्न सकिनन्।

तर त्यो असफलता उनको अन्त्य होइन, नयाँ सुरुवात बन्यो।

असफलताबाट अवसरसम्मः ‘धैर्य’को प्रतिफल

पहिलो प्रयासमै सफलता नपाउँदा पनि उनले हार मानिनन्। बरु पार्टीभित्र झन् सक्रिय भइन्, केन्द्रीय सदस्यका रूपमा संगठन सुदृढीकरणमा योगदान दिइन्।

उनको निरन्तरता, धैर्य र प्रतिबद्धताले अन्ततः यसपटक उनलाई संघीय संसद्सम्म पुर्‍यायो। मधेशी क्लष्टरबाट प्रतिनिधिसभा सदस्य बनेसँगै उनको राजनीतिक उचाइ मात्र होइन, जिम्मेवारी पनि बढ्यो।

उनकै शब्दमा,
'यो केवल व्यक्तिगत सफलता होइन, सेवा र संघर्षको समिश्रण हो।'

स्वास्थ्य क्षेत्रसँग गहिरो सम्बन्ध

निशा मेहताको सबैभन्दा बलियो पक्ष भनेकै स्वास्थ्य क्षेत्रसँगको प्रत्यक्ष अनुभव हो।

भारतको ग्वालियरस्थित विश्वविद्यालयबाट नर्सिङमा स्नातकोत्तर पूरा गरेपछि उनी नेपाल फर्किइन् र विराटनगरस्थित विराट टिचिङ हस्पिटलमा लामो समय सेवा गरिन्।

सांसद बनेपछि मात्रै उनले आफ्नो पेशागत जिम्मेवारीबाट राजीनामा दिइन्—जसले देखाउँछ, उनी अन्तिम समयसम्म पनि स्वास्थ्य सेवामा सक्रिय थिइन्।

समुदायसँग जोडिएको नेतृत्व

केवल अस्पतालमा सीमित नभई उनले समुदायस्तरमा पनि सक्रिय भूमिका खेलेकी छन्।

नेपाल प्रहरी श्रीमती संघ, कोशी प्रदेशमा प्रशासन सचिवका रूपमा उनले स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन, महिला तथा बालबालिकाका कार्यक्रम र जनचेतनामूलक गतिविधिमा उल्लेखनीय योगदान दिएकी छन्।

उनको यो अनुभव अब राष्ट्रिय स्तरको नीतिमा कसरी रूपान्तरण हुन्छ—त्यो हेर्न बाँकी छ।

व्यक्तिगत जीवन र पेशागत सन्तुलन

उनका श्रीमान् डा. सरोज सिंह कोशी प्रदेश प्रहरी अस्पतालका प्रमुख तथा प्रहरी नायब उपरीक्षक (डीएसपी) हुन्। स्वास्थ्य र सेवा क्षेत्रमै समर्पित परिवारिक पृष्ठभूमिले पनि उनको दृष्टिकोणलाई थप मजबुत बनाएको देखिन्छ।

अबको चुनौतीः नीति र व्यवहारबीचको पुल

नर्सिङ पेशाबाट आएका कारण निशा मेहतासँग स्वास्थ्य सेवाको ‘ग्राउन्ड रियालिटी’ को स्पष्ट बुझाइ छ। तर अब उनको भूमिका सेवा दिनेबाट नीति बनाउनेतर्फ सरेको छ।

स्वास्थ्य सेवाको पहुँच, गुणस्तर सुधार, जनशक्ति व्यवस्थापन, र ग्रामीण क्षेत्रसम्म सेवा विस्तारजस्ता चुनौतीहरू उनको अगाडि छन्।

उनको नियुक्तिलाई धेरैले “ग्राउन्ड लेभल अनुभवलाई नीति तहमा पुर्‍याउने अवसर”का रूपमा हेरेका छन्।

आशा र अपेक्षाको केन्द्रमा एक नर्स

निशा मेहताको उदयले स्वास्थ्य क्षेत्रका हजारौं नर्स, स्वास्थ्यकर्मी र युवालाई नयाँ सन्देश दिएको छ— सेवा र समर्पणले राजनीतिमा पनि बाटो खोल्न सक्छ।

अब सबैको नजर उनीमाथि छ—
के उनले आफ्नो अनुभवलाई नीतिमा रूपान्तरण गर्दै नेपालको स्वास्थ्य प्रणालीमा वास्तविक परिवर्तन ल्याउन सक्लिन् ?