दुई दिनको बिदापछि सरकारी अस्पतालमा बिरामीको भीड, सेवा व्यवस्थापनमा चुनौती

नेपाल हेल्थ न्युज, काठमाडौं । सरकारले इन्धन अभाव व्यवस्थापनका लागि शनिबार र आइतबार सार्वजनिक बिदा दिने निर्णय गरेसँगै सोमबार राजधानीका सरकारी अस्पतालहरूमा बिरामीको चाप अत्यधिक बढेको छ। बिदाका कारण नियमित सेवा प्रभावित हुँदा एकैदिन ठूलो संख्यामा बिरामी अस्पताल पुग्दा बहिरङ्ग सेवा (ओपीडी) मा भीड बढेको हो।

राजधानीस्थित शिक्षण अस्पताल, वीर अस्पताल तथा राष्ट्रिय ट्रमा सेन्टर लगायत प्रमुख सरकारी अस्पतालहरूमा बिहानैदेखि लामो लाइन लाग्ने दृश्य देखिएको छ। सीमित जनशक्ति र पूर्वाधारबीच दैनिक हजारौँ बिरामीको उपचार गर्नुपर्दा स्वास्थ्य सेवा प्रभावित हुने अवस्था सिर्जना भएको चिकित्सकहरू बताउँछन्।

स्वास्थ्यकर्मीका अनुसार एक जना चिकित्सकले दैनिक १०० देखि १५० जनासम्म बिरामी जाँच गर्नुपर्ने अवस्था रहेको छ, जुन अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डभन्दा धेरै बढी हो। सामान्यतया एक चिकित्सकले दैनिक ३० देखि ४० जना बिरामी जाँच गर्नु उपयुक्त मानिन्छ। तर काठमाडौंका सरकारी अस्पतालहरूमा यो अनुपात तीनदेखि चार गुणासम्म बढेको देखिएको छ।

बिरामीको अत्यधिक चापका कारण चिकित्सकहरूले प्रत्येक बिरामीलाई पर्याप्त समय दिन नसक्ने समस्या पनि देखिएको छ। यसले उपचारको गुणस्तरमा असर पर्ने जोखिम रहेको स्वास्थ्य विज्ञहरूको भनाइ छ।

यता, निजी अस्पतालहरूको सेवा महँगो हुँदा निम्न तथा मध्यम आय भएका नागरिकहरू सरकारी अस्पतालमै निर्भर हुन बाध्य भएका छन्। सामान्य जाँचमै निजी अस्पतालमा हजारौँ रुपैयाँ खर्च हुने भएकाले सर्वसाधारणका लागि ती सेवा सहज छैनन्।

स्वास्थ्य सेवा विभागका एक अधिकारीका अनुसार सरकारी अस्पतालमा आवश्यक जनशक्ति, उपकरण र पूर्वाधार विस्तार नगरेसम्म समस्या समाधान नहुने देखिएको छ। “बिरामीको चाप घटाउन प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र र प्रदेशस्तरका अस्पताललाई प्रभावकारी बनाउनुपर्छ,” उनले बताए।

विशेषज्ञहरूले स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रमलाई प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्ने, ग्रामीण क्षेत्रमा स्वास्थ्य सेवा विस्तार गर्ने तथा चिकित्सकको संख्या वृद्धि गर्ने जस्ता उपाय अपनाए मात्र राजधानीका सरकारी अस्पतालमा देखिएको अत्यधिक भीड व्यवस्थापन गर्न सकिने बताएका छन्।