कोरोनाको छायाँ फेरि भारतबाट नेपालतिरः खुला सिमाना र खुला चुनौती

नेपाल हेल्थ न्युज, काठमाडौं । केही समय शान्त देखिएको कोभिड–१९ महामारी फेरि भारतमा बलियो भएर उब्जिएको छ । भारतका विभिन्न राज्यहरूमा संक्रमितको संख्या तीव्र गतिमा बढिरहेको छ । सन् २०२५ को जुन ७ मा भारतको स्वास्थ्य मन्त्रालयले दिएको तथ्याङ्कअनुसार, देशभर कुल संक्रमितको संख्या ५ हजार ३ सय ६४ पुगेको छ  । केरलामा सबैभन्दा बढी १,६७९ संक्रमित भेटिएका छन् भने गुजरात, पश्चिम बंगाल र दिल्लीमा पनि क्रमशः ६१५, ५९६ र ५९२ जनामा संक्रमण देखिएको छ । नेपालसँग १,८०० किलोमिटरभन्दा लामो खुला सीमा रहेको भारतमा महामारी फेरि उठ्दा, नेपाल त्यसको प्रत्यक्ष असरमा पर्छ । यही कारण हो कि स्वास्थ्य मन्त्रालयका अधिकारीहरू फेरि एकपटक ‘सावधानी नै सुरक्षा हो’ भन्ने मोडमा फर्किन थालेका छन् ।

खुला सिमानाको खुला डर
 

पर्साको वीरगञ्ज, रुपन्देहीको भैरहवा, बाँकेको नेपालगञ्ज, धनुषाको जनकपुर र कञ्चनपुरको भीमदत्तनगर नाका दैनिक हजारौँ मानिस ओहोरदोहोर गर्ने स्थान हुन् । सँगै सामान, मजदुर र बिद्यार्थी पनि आवतजावत गर्छन् । यस्तो अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले सिमानाका केही नाकामा थर्मल स्क्यानर, एन्टीजेन परीक्षण र स्वास्थ्य डेस्क पुनः सक्रिय गर्ने तयारी गरिरहेको छ । ‘हामी सीमा नाकाहरूमा निगरानी बढाउँदैछौं। तर अहिलेको चुनौती भनेको जनचेतनाको खिचडीपन हो’ मन्त्रालयका एक अधिकृतको भनाइ छ।

स्वास्थ्य प्रणाली तयार छ त ?
 

कोभिडको पहिलो र दोस्रो लहरको अनुभव नेपालका लागि पाठ मात्र होइन, पीडा पनि हो । अस्पतालमा अक्सिजनको कमी, बेड अभाव, चिकित्सक र स्वास्थ्यकर्मीको तनाव—यी सबै अवस्था नेपालीहरूले भोगेका छन् । तर अहिले भने अवस्था केही फरक छ । स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार, स्वास्थ्य डेस्कहरू पुनः सक्रिय पारिँदैछन् । स्वाब परीक्षण को तयारी पुनः गरिँदैछ । संक्रमण फैलिएको राज्यबाट आएका यात्रुहरूलाई विशेष निगरानीमा राखिने छ । खोप वितरण योजना पुनः सक्रिय पार्न भारत सरकारसँग समन्वय भइरहेको छ । तर विज्ञहरू भन्छन्—तयारी अझ कडा र स्थानीयस्तरमै हुनुपर्छ ।

विशेषज्ञको चेतावनी

नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद्का वरिष्ठ विज्ञ भन्छन्—नेपालमा परीक्षण नभएकोले शान्त देखिएको हो, वास्तविकता अलि फरक हुन सक्छ   । भारतबाट पुनः संक्रमण पस्न थालेपछि नेपालमा ‘कम्युनिटी ट्रान्समिशन’ हुन समय लाग्दैन । उनी थप्छन्—नाकाहरूमा परीक्षण अनिवार्य, जनचेतना सशक्त र स्वास्थ्यकर्मीहरूलाई तयारी अवस्थामा राख्नुपर्छ ।

जनताका लागि सावधानी  

• सार्वजनिक स्थलमा जानु पर्दा मास्क अनिवार्य लगाउने ।
• घर फर्केका आफन्तमा सर्दी, ज्वरो, खोकी देखिए तुरुन्त परीक्षण गराउने ।
• खोप नलगाएका वा बूस्टर नलगाएका व्यक्तिहरूले नजिकको अस्पतालमा सम्पर्क गर्नुपर्ने ।
• हात धुने र स्यानिटाइजर प्रयोग गर्ने बानी पुनः बसाल्ने ।

निष्कर्षः 
खुकुलो सावधानी महँगो सावधानी बन्न सक्दैन
नेपाल र भारतबीचको खुला सिमाना अहिले पनि खुला नै छ । तर महामारीका दृष्टिकोणले भने त्यो ‘संक्रमणका लागि खुला ढोका’ पनि बन्न सक्छ । अहिलेको अवस्थाले पुनः सावधानी अपनाउने बेला आएको छ—नत्र पुनः पीडादायी दिनहरू फर्किन सक्छन् । स्वास्थ्यकर्मीहरू भन्छन्-'कोभिड गयो भन्ने मान्यता भन्दा पनि, कोभिड फेरि आउन सक्छ भन्ने मानसिकता बनाउनु अहिलेको साँचो तयारी हो।'