अन्धकारपछि आशाको उज्यालो : सुनिताको ब्रेन ट्युमर यात्रा

नेपाल हेल्थ न्युज, काठमाडौं । सुनिता लामो समयदेखि टाउको दुखाइ र शारीरिक कमजोरीबाट थाकिसकेकी थिइन् ।  ब्रेन ट्युमर भएमा सुरुसुरुमा बिहानको समयमा टाउको दुख्ने समस्या बढी हुने गर्छ । त्यसपछि लगातार दुख्ने गर्छ । टाउको दुख्ने ब्रेन ट्युमरको सबैभन्दा पहिला लक्षण हो । साथै 

•     सिजर वा छारेरोग 
•     हातगोडामा कमजोरी
•     हिँड्न , उभिन , बोल्न  समस्या
•     दोहोरो दृष्टि वा  आँखाको समस्या

टाउको दुख्ने र कमजोरीलेसुनितालाई चिन्तित बनाएको थियो । जब डाक्टरले भने—‘मस्तिष्कमा ट्युमर छ ।’ तब उनले जीवनका सबै रंगहरू अचानक नीरस देख्न थालिन् । तर, यस कठिन समयले उनलाई नयाँ आशा पनि दिएको थियो शल्यचिकित्सा । यो एक अत्यधिक जटिल र संवेदनशील प्रक्रिया हो तर जसको माध्यमबाट उनको ब्रेन ट्युमरलाई हटाउन सकिन्थ्यो ।

ब्रेन ट्युमर के हो ?
सामान्य भाषामा भन्दा ब्रेन ट्युमर भनेको मस्तिष्कमा अनावश्यक मासु पलाउनु हो । यो  नबढने  (बेनाईन) र बढ्ने (म्यालिग्नेन्ट) दुई प्रकारका हुन्छन् । मस्तिष्ककै कोशिकाबाट उत्पन्न हुने ट्युमर जसलाई प्राइमरी र अन्य अंगबाट मस्तिष्कमा फैलिएका ट्युमर सेकेण्डरी (मेटास्टेटिक) ट्युमर भनिन्छ । प्राइमरी ट्युमर  कहिलेकाँही यी ट्युमरहरू फुटेर मस्तिष्क र मेरुदण्डको अन्य भागहरूमा फैलिन सक्छन्। तर शरीरको अरु अंगमा फैलिदैन । सेकेन्डरी ब्रेन ट्युमर घातक ट्युमरहरू हुन् जुन शरीरको अन्य ठाउँमा क्यान्सरको रूपमा उत्पन्न हुन्छ र त्यसपछि मस्तिष्कमा मेटास्टेसाइज फैलिन्छ । यो प्रायः स्तन क्यान्सर, कोलोन क्यान्सर, मिगौला क्यान्सर, फोक्सोको क्यान्सर सजिलै फैलने गर्छ ।

शल्यक्रियाको आवश्यकता

सुनिता जस्तो बिरामीका लागि, शल्यचिकित्सा आवश्यक भएको थियो। ट्युमरको आकार ठूलो थियो र मस्तिष्कको महत्वपूर्ण क्षेत्रलाई प्रभावित गर्दै थियो। टाउको दुखाइ र दृष्टि समस्या जस्ता लक्षणहरूले पनि उनलाई दिन प्रतिदिनको जीवनमा कठिनाइ पुर्याइरहेका थिए। शल्यचिकित्सकले तुरुन्तै शल्यक्रिया प्रस्ताव गरे।

शल्यक्रिया अघि मेडिकल मूल्याङ्कन
शल्यक्रियाअघि, सुनिता सँग मस्तिष्कको इमेजिङ जाँच गरियो। एमआरआइ र सिटी स्क्यानको माध्यमबाट ट्युमरको स्थान र आकार पत्ता लगाइयो। यस जाँचले चिकित्सकलाई ट्युमर निकाल्ने प्रक्रिया योजनाबद्ध गर्न मद्दत पुर्यायो।

एनेस्थेसिया र क्रानिओटोमी
सुनिता शल्यक्रिया कोठामा प्रवेश गर्दा, उनलाई जनरल एनेस्थेसिया दिइयो ताकि उनी पूर्ण रूपमा निश्चेतन भई शल्यचिकित्सा बिना कुनै पीडा सहन सकुन् । त्यसपछि, चिकित्सकले क्रानिओटोमीको माध्यमबाट मस्तिष्कको खोपडीको एक भाग काटेर ट्युमरको क्षेत्रसम्म पुग्न सके।

ट्युमर हटाउने प्रक्रिया
चिकित्सकले ट्युमरलाई ध्यानपुर्वक हटाए । ट्युमर घातक नभएकाले यसलाई पूर्णरूपले हटाउन सके। तर, मस्तिष्कको संवेदनशील क्षेत्रसँग नजिक रहेका ट्युमरलाई निकाल्दै गर्दा चिकित्सकले अत्यधिक सावधानी अपनाए।

शल्यक्रियापछिअवलोकन र स्वास्थ्यलाभ
शल्यक्रिया सफलतापुर्वक सम्पन्न भएपछिसुनितालाई पोष्ट अपरेटिङ वार्डमा राखियो। उनलाई थोरै समयका लागि निगरानी राखेर सुनिश्चित गरियो कि कुनै जटिलता नहोस् । केही दिन अस्पतालमा बसेपछिउनीलाई घर जानतयार पारियो।सुनिताले आफ्नो स्वास्थ्यलाभ प्रक्रियामा फिजिकल थेरापी र विशेष खानपानका उपायहरू अपनाइन्। चिकित्सकको निर्देशनमा उनले शारीरिक क्रियाकलापमा सुधार ल्याउन थालिन्।

सम्भावित जोखिम र जटिलता
ट्युमरको शल्यक्रियामा इन्फेक्सनको संभावना, रक्तस्राव, तन्तुको क्षति, सोच र सम्झनामा समस्या, शारीरिक कमजोरीलगायतका जोखिम हुनसक्छ । शल्यचिकित्सा पछिसुनिता पुनः आफ्नो जीवनको सामान्य गति तर्फ फर्किइन्। चिकित्सकले बताएअनुसार यदि ट्युमर सामान्य र शल्यचिकित्सामा सजिलो भएमा सफलता दर उच्च हुने गर्छ। सुनिताको केसमा शल्यक्रिया सफल रह्यो । स्वास्थ्य पनि दिनप्रतिदिन सुधार हुँदै गयो।ब्रेन ट्युमरको शल्यक्रिया केवल शारीरिक उपचार मात्र नभई  मानसिक र भावनात्मक साहसको यात्रा पनि हो। शल्यचिकित्सक र न्यूरोलोजिस्टहरूको सहयोगमाबिरामीको स्वास्थ्यमा सुधार ल्याउन र उनीलाई सामान्य जीवनमा फर्काउन मद्दत पुर्याउँछ । यसरी, सुनिताको कहानी एक उदाहरण हो जसले ब्रेन ट्युमरको शल्यचिकित्सामा आशा र उपचारका उपायहरूको महत्वलाई दर्शाउँछ । यो उपचारको प्रक्रिया जटिल र संवेदनशील भए पनिसही मार्गदर्शन र सही समयमा गरिएको उपचारले जीवनको पुनः आरम्भ गर्न मद्दत पुरयाउँछ।