किन हुँदैन मेवा सबैका लागि लाभदायक ?

नेपाल हेल्थ न्युज, काठमाडौं । मेवा स्वास्थ्यका लागि उपयोगी फलका रूपमा चिनिन्छ। यसमा फाइबर, भिटामिन, खनिज तथा पाचन प्रक्रियामा सहयोग गर्ने केही प्राकृतिक तत्व पाइन्छन्। त्यसैले कब्जियत तथा पाचनसम्बन्धी समस्यामा मेवा खाने सल्लाह दिइने गर्छ।

पाकेको मेवा स्वादिलो हुनुका साथै पोषणयुक्त पनि हुन्छ। कतिपयले काँचो मेवालाई तरकारी, अचार वा सलादका रूपमा समेत प्रयोग गर्छन्। यद्यपि, मेवा सबै व्यक्तिका लागि समान रूपमा उपयुक्त हुन्छ भन्ने छैन। केही स्वास्थ्य अवस्था भएका व्यक्तिले यसको सेवन गर्दा समस्या बढ्न सक्ने भएकाले सावधानी अपनाउनुपर्ने हुन्छ।

लेटेक्स एलर्जी भएकाले सावधानी अपनाउनुपर्ने

लेटेक्ससँग एलर्जी भएका व्यक्तिमा मेवा सेवनपछि एलर्जीको प्रतिक्रिया देखिन सक्ने सम्भावना हुन्छ। विशेषगरी मेवामा पाइने केही प्राकृतिक तत्वका कारण संवेदनशील व्यक्तिमा क्रस–रियाक्सन हुन सक्छ।

यस्तो अवस्थामा छालामा चिलाउने वा बिबिरा आउने, ओठ तथा मुख सुन्निने, घाँटीमा असहजता हुने वा सास फेर्न कठिनाइ हुनेजस्ता लक्षण देखिन सक्छन्। यस्ता समस्या देखिएमा मेवा सेवन रोक्दै चिकित्सकीय सल्लाह लिनुपर्छ।

गर्भावस्थामा काँचो मेवा नखानु राम्रो

गर्भवती महिलाले विशेषगरी काँचो वा अधपाकेको मेवा सेवन गर्दा सावधानी अपनाउनुपर्छ। काँचो मेवामा पाइने लेटेक्सजन्य तत्वले पाठेघरमा संकुचन ल्याउन सक्ने भएकाले गर्भावस्थामा यसको सेवन जोखिमपूर्ण हुन सक्ने बताइन्छ।

त्यसैले गर्भावस्थामा मेवा वा अन्य कुनै खाद्य पदार्थ नियमित रूपमा खानुअघि चिकित्सकको सल्लाह लिनु उपयुक्त हुन्छ।

दम तथा श्वासप्रश्वासको समस्या भएकाले ध्यान दिनुपर्ने

मेवामा पाइने पपेन नामक इन्जाइमप्रति केही व्यक्तिमा संवेदनशीलता हुन सक्छ। विशेषगरी दम वा अन्य श्वासप्रश्वाससम्बन्धी समस्या भएका व्यक्तिले मेवा खाँदा शरीरमा कुनै असामान्य प्रतिक्रिया देखिन्छ कि भनेर ध्यान दिनुपर्छ।

पहिलेदेखि नै श्वासप्रश्वाससम्बन्धी समस्या रहेको अवस्थामा चिकित्सकको सल्लाह लिएर मात्र आहारमा मेवा समावेश गर्नु सुरक्षित हुन्छ।

मिर्गौला समस्या भएका व्यक्तिले धेरै नखानु उचित

मेवामा पोटासियम पनि पाइन्छ। स्वस्थ मिर्गौलाले शरीरमा आवश्यकभन्दा बढी भएको पोटासियम बाहिर निकाल्न सहयोग गर्छ। तर मिर्गौलाको कार्यक्षमता कमजोर भएका व्यक्तिमा पोटासियमको मात्रा नियन्त्रण गर्न समस्या हुन सक्छ।

त्यसैले मिर्गौलासम्बन्धी रोग भएका व्यक्तिले धेरै मात्रामा मेवा खानुअघि चिकित्सक वा पोषणविद्सँग परामर्श गर्नु राम्रो हुन्छ।

मेवा खाँदा के कुरामा ध्यान दिने ?

स्वस्थ व्यक्तिले पनि कुनै फलफूल अत्यधिक मात्रामा खानुभन्दा सन्तुलित रूपमा सेवन गर्नु उपयुक्त हुन्छ। मेवा खाँदा यी कुरामा ध्यान दिन सकिन्छ स्

• ताजा र राम्रोसँग पाकेको मेवा छनोट गर्ने।
• अत्यधिक मात्रामा सेवन नगर्ने।
• कुनै दीर्घरोग वा विशेष स्वास्थ्य अवस्था भए चिकित्सकको सल्लाह लिने।
• मेवा खाएपछि एलर्जीका लक्षण देखिएमा तत्काल सेवन रोक्ने।
• गर्भावस्था वा मिर्गौलासम्बन्धी समस्या भए आहारमा समावेश गर्नुअघि विशेषज्ञको सुझाव लिने।

मेवा फाइबर, भिटामिन र विभिन्न पोषक तत्त्वको राम्रो स्रोत हो र धेरै मानिसका लागि सन्तुलित आहारको हिस्सा बन्न सक्छ। तर व्यक्तिको स्वास्थ्य अवस्था, एलर्जी र सेवनको मात्रा अनुसार यसको प्रभाव फरक पर्न सक्छ। त्यसैले कुनै विशेष स्वास्थ्य समस्या भएका व्यक्तिले ‘स्वस्थ फल’ भन्दै अन्धाधुन्ध सेवन गर्नुको सट्टा आफ्नो चिकित्सकको सुझावलाई प्राथमिकता दिनु आवश्यक हुन्छ।

(यो सामग्री सामान्य स्वास्थ्य जानकारीका लागि मात्र हो। कुनै रोगको उपचार, औषधि वा आहार परिवर्तन गर्नुअघि योग्य चिकित्सक वा स्वास्थ्य विशेषज्ञसँग परामर्श गर्नुहोस्।)