महिलाको स्वास्थ्यका लागि आवश्यक यी पाँच पोषक तत्व

नेपाल हेल्थ न्युज, काठमाडौं । परिवारका सदस्यको हेरचाहमा व्यस्त हुँदा धेरै महिलाले आफ्नै स्वास्थ्य र पोषणलाई बेवास्ता गर्ने गर्छन्। तर परिवारको स्वास्थ्य र स्याहारका लागि महिलाको स्वास्थ्य पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छ। महिलाको शरीरमा हुने हर्मोनल परिवर्तन, महिनावारी, गर्भावस्था तथा अन्य शारीरिक अवस्थाका कारण केही पोषक तत्वको आवश्यकता विशेष रूपमा पर्न सक्छ।

स्वस्थ रहन महिलाले आफ्नो दैनिक आहारमा विभिन्न पोषक तत्व समावेश गर्न आवश्यक हुन्छ। विज्ञहरूका अनुसार जिंक, फाइबर, फोलेट, ओमेगा–३ फ्याटी एसिड र भिटामिन डी महिलाको स्वास्थ्यका लागि महत्वपूर्ण पोषक तत्व हुन्।

जिंक
जिंक शरीरका विभिन्न जैविक प्रक्रियाका लागि आवश्यक खनिज हो। यसले प्रतिरक्षा प्रणाली, घाउ निको पार्ने प्रक्रिया तथा कोशिकाको वृद्धि र विकासमा भूमिका खेल्छ।

जिंकको स्रोतका रूपमा मासु, समुद्री खाना, दुग्धजन्य पदार्थ, सम्पूर्ण अन्न, दाल तथा विभिन्न बीउ र नट्सलाई आहारमा समावेश गर्न सकिन्छ।

फाइबर
फाइबरले पाचन प्रणालीलाई स्वस्थ राख्न तथा कब्जियतबाट जोगाउन मद्दत गर्छ। पर्याप्त फाइबर सेवनले पेट लामो समय भरिएको महसुस गराउनसमेत सहयोग गर्छ।

फलफूल, हरियो सागसब्जी, दाल, सिमी, सम्पूर्ण अन्न तथा विभिन्न बीउ फाइबरका राम्रो स्रोत हुन्। दैनिक आहारमा यस्ता खानेकुरा समावेश गर्दा पाचन स्वास्थ्य सुधार गर्न सहयोग पुग्छ।

फोलेट अर्थात् भिटामिन बी–९
फोलेट शरीरमा कोशिकाको वृद्धि तथा विकासका लागि आवश्यक पोषक तत्व हो। विशेषगरी गर्भधारण गर्न सक्ने उमेरका महिलाका लागि यसको पर्याप्त सेवन महत्वपूर्ण मानिन्छ।

गर्भावस्थाको सुरुवाती समयमा पर्याप्त फोलेट प्राप्त हुँदा भ्रूणको मस्तिष्क र मेरुदण्डको विकाससँग सम्बन्धित केही जन्मजात समस्याको जोखिम कम गर्न मद्दत पुग्छ। त्यसैले गर्भधारणको योजना बनाएका महिलालाई चिकित्सकीय सल्लाहअनुसार फोलिक एसिडको सेवन गर्न सुझाव दिइन्छ।

सिमी, दाल, हरियो सागसब्जी तथा केही फलफूल फोलेटका स्रोत हुन्।

ओमेगा–३ फ्याटी एसिड
ओमेगा–३ एक प्रकारको बहुअसन्तृप्त बोसो हो, जुन मस्तिष्क तथा मुटुको स्वास्थ्यका लागि महत्वपूर्ण मानिन्छ। यसको प्रमुख स्रोतमा बोसोयुक्त माछा, ओखर तथा विभिन्न बीउ पर्छन्।

नियमित रूपमा ओमेगा–३ युक्त खाद्य पदार्थ सेवन गर्दा समग्र मुटु तथा मस्तिष्क स्वास्थ्यलाई सहयोग पुग्न सक्छ।

भिटामिन डी
भिटामिन डी हड्डीको स्वास्थ्यका लागि आवश्यक पोषक तत्व हो। यसले शरीरलाई क्याल्सियम अवशोषण गर्न मद्दत गर्छ। महिलामा उमेर बढ्दै जाँदा हड्डी कमजोर हुने जोखिम बढ्न सक्ने भएकाले पर्याप्त भिटामिन डी प्राप्त गर्नु महत्वपूर्ण हुन्छ।

सूर्यको प्रकाशबाट शरीरले भिटामिन डी बनाउन सक्छ। यसबाहेक बोसोयुक्त माछा, अण्डाको पहेँलो भाग, भिटामिन डी थपिएका दूध तथा अन्य फोर्टिफाइड खाद्य पदार्थबाट पनि यो प्राप्त गर्न सकिन्छ।

महिलाले आफ्नो उमेर, शारीरिक अवस्था र स्वास्थ्य आवश्यकताअनुसार सन्तुलित तथा विविध आहारमा जोड दिन आवश्यक हुन्छ। विशेषगरी गर्भावस्था, स्तनपान वा कुनै पोषक तत्वको कमी भएको अवस्थामा चिकित्सक वा पोषणविद्को सल्लाहअनुसार आवश्यक पूरक सेवन गर्नु उपयुक्त हुन्छ।--एजेन्सी