नेपाल हेल्थ न्युज, काठमाडौं । मिर्गौलामा पत्थरी हुने समस्या खानपान र जीवनशैलीसँग पनि जोडिएको हुन्छ । विशेषगरी, नुनको अत्यधिक सेवन, केही अक्सालेटयुक्त खानेकुरा तथा पशुजन्य प्रोटिनको बढी मात्राले केही व्यक्तिमा पत्थरी बन्ने जोखिम बढाउन सक्छ । त्यसैले पत्थरीको समस्या भएका व्यक्तिले आफ्नो खानपानमा विशेष ध्यान दिन आवश्यक हुन्छ ।
मिर्गौलामा पत्थरी भएका सबै व्यक्तिले एउटै प्रकारको आहार अपनाउनुपर्छ भन्ने हुँदैन । पत्थरीको प्रकार, शरीरको अवस्था र चिकित्सकको सल्लाहअनुसार खानपानमा परिवर्तन गर्नु उपयुक्त हुन्छ । सामान्यतया निम्न खानेकुराको सेवनमा भने सावधानी अपनाउन सकिन्छ ।
१. नुन बढी भएका खानेकुरा
नुनको अत्यधिक सेवनले पिसाबमा क्याल्सियमको मात्रा बढाउन सक्छ । यसले विशेषगरी क्याल्सियमयुक्त पत्थरी बन्ने सम्भावना बढाउन सक्छ । प्याकेटमा पाइने चिप्स, प्रशोधित खानेकुरा, अचार तथा धेरै नुन प्रयोग गरिएका परिकारको सेवन घटाउनु राम्रो हुन्छ । दैनिक नुनको मात्रा पनि नियन्त्रणमा राख्नुपर्छ ।
२. गुलिया तथा कार्बोनेटेड पेय पदार्थ
कोल्ड ड्रिंक्स र चिनी धेरै भएका पेय पदार्थको नियमित तथा अत्यधिक सेवन स्वास्थ्यका लागि राम्रो मानिँदैन । केही प्रकारका पेय पदार्थमा पाइने फस्फेट तथा थपिएको चिनीले पत्थरीको जोखिमसँग सम्बन्ध राख्न सक्छन् । त्यसैले यस्ता पेय पदार्थको सट्टा पर्याप्त पानी पिउने बानी बसाल्नु उपयोगी हुन्छ ।
३. पशुजन्य प्रोटिनको अत्यधिक सेवन
रातो मासु, कलेजोजस्ता भित्री अङ्गको मासु, कुखुरा तथा माछामा पशुजन्य प्रोटिन पाइन्छ । यस्ता खानेकुरा अत्यधिक मात्रामा सेवन गर्दा केही व्यक्तिमा पिसाबमा युरिक एसिड बढ्न तथा पत्थरी बन्ने जोखिम बढ्न सक्छ । त्यसैले मासुजन्य परिकारको मात्रा सन्तुलित राख्नु उचित हुन्छ । तर, पत्थरी भएकै कारण सबै प्रकारका पशुजन्य प्रोटिन पूर्ण रूपमा बन्द गर्नुपर्छ भन्ने होइन ।
४. पालुङ्गो र चुकन्दर
पालुङ्गो र चुकन्दरमा अक्सालेट पाइन्छ । क्याल्सियम अक्सालेट पत्थरी हुने व्यक्तिका लागि अक्सालेटको अत्यधिक सेवन जोखिमपूर्ण हुन सक्छ । यस्तो समस्या भएका व्यक्तिले यी खानेकुरा धेरै मात्रामा खानुभन्दा आफ्नो आहारमा सन्तुलन कायम गर्नु राम्रो हुन्छ ।
५. बदाम, काजु र डार्क चकलेट
बदाम, काजु तथा अन्य केही नट्समा अक्सालेटको मात्रा बढी हुन सक्छ । डार्क चकलेट पनि अक्सालेटको स्रोत हो । विशेषगरी क्याल्सियम अक्सालेट पत्थरीको समस्या भएका व्यक्तिले यस्ता खानेकुराको मात्रा आफ्नो स्वास्थ्य अवस्थाअनुसार मिलाउनु उपयुक्त हुन्छ ।
पत्थरीबाट बच्न के गर्ने ?
मिर्गौलामा पत्थरी बन्ने जोखिम घटाउन पर्याप्त पानी पिउनु, नुनको सेवन घटाउनु र सन्तुलित आहार अपनाउनु महत्त्वपूर्ण हुन्छ । साथै, चिकित्सकको सल्लाहबिना क्याल्सियम वा अन्य पोषक तत्त्व पूर्ण रूपमा बन्द गर्नु उचित हुँदैन ।
पत्थरीको प्रकारअनुसार खानपानसम्बन्धी सुझाव फरक हुन सक्ने भएकाले बारम्बार पत्थरी हुने व्यक्तिले चिकित्सकसँग परामर्श गरेर उपयुक्त आहार योजना बनाउनु राम्रो हुन्छ ।
वीपी कोइराला क्यान्सर अस्पतालको कार्यकारी निर्देशकमा डा.विजयचन्द्र आचार्य नियुक्त
आइतबार, असोज २५, २०८३
नेपालमै उत्पादित कार–टी सेलबाट पहिलोपटक क्यान्सर बिरामीको उपचार
आइतबार, असोज २५, २०८३
बूढीगण्डकीमा आकस्मिक बाढीपछि स्वास्थ्य आपत्कालीन केन्द्र सक्रिय
आइतबार, असोज २५, २०८३

